Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Hóa: Những chiến công hiển hách

Sáng nay (31-8), Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9 và công bố Quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước cho đồng chí Đại tá Nguyễn Văn Hóa (tức Tư Hóa), nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh. Đây là niềm tự hào lớn lao cho gia đình, đồng thời là sự ghi nhận xứng đáng với những công lao to lớn mà cả đời đồng chí Tư Hóa đã cống hiến cho cách mạng.

 Đồng chí Tư Hóa sinh ra ở cái nôi cách mạng Vĩnh Tân (TX.Tân Uyên ngày nay). Tháng 1-1961, khi ấy 21 tuổi, đồng chí đã giác ngộ theo cách mạng. Với đầy đủ tố chất gan dạ, khôn ngoan, nhạy bén... chỉ 2 năm sau đó, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, đồng chí đã cùng đồng đội lập nên biết bao chiến công hiển hách. Từ năm 1961-1975, trên các cương vị Tiểu đội trưởng, Đội phó, Đội trưởng Đội chốt Phước Vĩnh, huyện Phú Giáo, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Phú Lợi, đồng chí đã chỉ huy chiến đấu hơn 200 trận đánh giành thắng lợi; trực tiếp diệt và làm bị thương hơn 100 tên Mỹ - ngụy (trong đó có 7 tên tề điệp ác ôn). Đơn vị đồng chí chỉ huy là Đội chốt Phước Vĩnh và Tiểu đoàn Phú Lợi được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Thành tích đầu tiên là khi đồng chí Tư Hóa làm Đội phó Đội vũ trang tuyên truyền huyện Phú Giáo đã chỉ huy đơn vị làm trận địa giả, nhử cho địch ra cứu viện, tạo điều kiện cho bộ đội chủ lực tiêu diệt Tiểu đoàn 39 biệt động quân, địch chết tại chỗ 130 tên, bị thương 64 tên; ta bắt sống 8 tên, phá hủy nhiều xe quân sự, thu 78 súng các loại. Riêng đơn vị do đồng chí Tư Hóa trực tiếp chỉ huy đánh diệt 17 tên, thu 11 súng.

Đồng chí Nguyễn Văn Hóa khi đến nhận chế độ chính sách theo Quyết định 290 của Thủ tướng Chính phủ. Ảnh: T.L

Từ cuối năm 1967-1972, đồng chí Tư Hóa được giao nhiệm vụ giữ chức Đội trưởng Đội chốt Phước Vĩnh, huyện Phú Giáo. Đồng chí đã chỉ huy đơn vị thực hiện đánh hơn 200 trận bằng mìn trái, mìn hẹn giờ, pháo kích, phục kích… kết hợp lực lượng tại chỗ xây dựng cơ sở mật trong các ấp chiến lược ở Phú Giáo, đẩy mạnh hoạt động vũ trang tuyên truyền, diệt ác, hỗ trợ quần chúng đấu tranh chính trị, binh vận, phá thế kìm kẹp của địch. Nổi bật là trận phục kích diệt gọn trung đội dân vệ tại khu vực suối Nước Vàng vào cuối năm 1967; 2 lần pháo kích (bằng cối 81 ly) vào căn cứ Mỹ Phước Vĩnh trong đợt 1-1968, phá hủy 1 kho xăng 60.000 lít, 3 khẩu pháo 105 ly, 6 máy bay (có 2 máy bay L19, 4HU1A), phá hủy 1 câu lạc bộ trong căn cứ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 50 tên Mỹ; trận phục kích đánh mìn ĐH10 tại khu vực cầu Suối Đôi cuối năm 1968 đã diệt và làm bị thương hơn chục tên Mỹ; chiến đấu chống càn bảo vệ căn cứ khu vực Cây Khô, xã Tam Lập đầu năm 1969, diệt và làm bị thương hơn 30 tên Mỹ - ngụy, phá hủy, phá hỏng 5 xe tăng, xe bọc thép M113, M118…

Đặc biệt, ngày 19-5-1973, sau trận tập kích địch ở suối Ông Đông (rừng Vĩnh Lợi), Tiểu đoàn Phú Lợi bị tổn thất nặng. Tháng 6-1973, Thường vụ Tỉnh ủy và Ban Chỉ huy Tỉnh đội quyết định bổ nhiệm đồng chí Tư Hóa làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Phú Lợi. Nhận nhiệm vụ chỉ huy và lãnh đạo tiểu đoàn trong tình hình đơn vị bị giảm sút lòng tin đối với cán bộ chỉ huy, trước hoàn cảnh đó, đồng chí đã cùng Ban Chỉ huy tiểu đoàn không có cách gì hơn là phải hành động thực tế bằng sự năng động, gương mẫu, sâu sát để xây dựng lòng tin cho cán bộ, chiến sĩ. Đồng chí đã dày công nghiên cứu, tìm ra những lối đánh phù hợp cho cả đơn vị. Điển hình từ ngày 5 đến 12-11-1973, Tiểu đoàn Phú Lợi đã tiêu diệt 2 trung đội địch đi giải vây đồn Suối Voi, diệt và làm bị thương 45 tên, bắt sống 3 tên, thu hơn 40 súng và 2 máy PRC25; tập kích tiêu diệt trung đội dân vệ đánh đồn Gò Mỹ (ở Định Hòa vào cuối tháng 11-1973), loại khỏi vòng chiến đấu 26 tên, thu toàn bộ vũ khí với hơn 30 súng và hàng ngàn viên đạn. Sau những chiến thắng này đơn vị đã thực sự khôi phục được tinh thần và truyền thống chiến đấu vẻ vang của Tiểu đoàn Phú Lợi oai hùng; cán bộ, chiến sĩ thực sự tin tưởng vào người chỉ huy của mình.

Cuối năm 1973, đơn vị rơi vào tình cảnh thiếu ăn trầm trọng. Có lúc hai, ba ngày không có lấy hạt cơm vào bụng, mỗi ngày hai bữa cháo củ mì nấu với rau tập tàng nhưng đơn vị vẫn tổ chức tập kích địch. Điển hình vào đầu tháng 1-1974, đơn vị tổ chức trận chiến đấu phục kích đánh địch càn quét vào địa bàn xã Vĩnh Tân. Đồng chí Tư Hóa và chiến sĩ liên lạc được chia cho 6 củ mì luộc. Đồng chí Tư Hóa dặn: “Mình chia nhau ăn 3 củ, còn 3 củ để dành trước lúc xung phong mới ăn để lấy sức!”. Chỉ bằng mấy củ mì luộc, đồng chí đã động viên đơn vị kiên trì bám địch suốt 3 ngày đêm, nhử chúng vào đúng trận địa ta “đón lõng”, đánh thiệt hại nặng 1 tiểu đoàn thuộc chiến đoàn 52, Sư đoàn 18 ngụy tại gò Bắc Vật, xã Vĩnh Tân, loại khỏi vòng chiến đấu 45 tên, thu 37 súng các loại. Từ hành động của tiểu đoàn trưởng Tư Hóa, chia củ mì cho chiến sĩ liên lạc, thể hiện tình đồng chí, đồng đội, hạt muối cắn đôi, củ khoai sẻ nửa, no cùng no, đói cùng đói đã tạo nên tình cảm, sức mạnh và động lực không lớn lao giúp cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn vượt qua khó khăn hoàn thành nhiệm vụ.

Đặc biệt, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, đơn vị do đồng chí Tư Hóa chỉ huy đã lập nên nhiều thành tích vẻ vang. Đó là vào ngày 24-4-1975, đồng chí Tư Hóa đã chỉ huy đơn vị tập kích địch đóng tại ấp chiến lược Bình Mỹ, Bình Cơ, tiêu diệt lực lượng Tiểu đoàn 306 bảo an, giải phóng xã Bình Mỹ, mở chốt đầu cầu cho lực lượng Quân đoàn 1 tham gia chiến đấu giải phóng tỉnh Thủ Dầu Một và thọc sâu vào Sài Gòn. Tiểu đoàn còn tổ chức lực lượng dẫn đường cho xe tăng Sư đoàn 320B, đồng thời phối hợp chiến đấu tiến công Trung tâm huấn luyện Huỳnh Văn Lương, Chi khu quân sự Lái Thiêu, cùng lực lượng của trên và bộ đội địa phương Lái Thiêu, đánh diệt và bị thương trên 100 tên địch tại ngã ba Cây Liễu, bắt hơn 650 tên địch ra hàng, giải phóng thị trấn Lái Thiêu trong sáng 30-4-1975.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục đảm nhận các trọng trách Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Phú Lợi, Trung đoàn phó 740, Huyện đội trưởng huyện Đồng Phú, Trưởng ban Dân quân - Bộ CHQS tỉnh Sông Bé; chuyên gia quân sự giúp bạn với chức vụ Tham mưu trưởng - chuyên gia cho Tỉnh đội trưởng tỉnh Kratié - Campuchia, Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh kiêm Huyện đội trưởng huyện biên giới Lộc Ninh và Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh... Dù ở cương vị lãnh đạo nào, đồng chí Tư Hóa cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Với những thành tích đó, đồng chí Tư Hóa đã được khen thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng II, Huân chương Kháng chiến hạng I, Huân chương Quân kỳ quyết thắng hạng I, 2 lần dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú, Huân chương Ăng Co hạng I, Huân chương Hữu nghị, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng và hôm nay là danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

 THU THẢO