Hệ thần kinh ngoại biên (TKNB) bao gồm tất cả các dây thần kinh không nằm ở não và tủy sống. Bệnh của hệ TKNB gây rối loạn quá trình trao đổi thông tin giữa não và cơ, da, nội tạng và mạch máu, gây ra các triệu chứng như đau hoặc tê bì. Tổn thương TKNB là một bệnh lý rất phổ biến nhưng việc điều trị từ trước đến nay chủ yếu là chữa triệu chứng.
Nguyên nhân do tổn thương ở một dây thần kinh có thể do chấn thương hoặc chèn ép ở người bị bó bột hoặc phải dùng nạng lâu ngày, ở lâu trong một tư thế không tự nhiên như đánh máy vi tính, hoặc có khối u ở xương.
Triệu chứng và cách phát hiện TKNB gồm: Triệu chứng tổn thương dây thần kinh cảm giác đau, tê bì, cảm giác kiến bò, yếu cơ, bỏng rát hoặc mất cảm giác. Nhưng triệu chứng này thường bắt đầu từ từ. Ở một số người triệu chứng có thể rất nhẹ và không nhận thấy. Ở một số người khác, triệu chứng trở nên dai dẳng và gần như không thể chịu đựng nổi, nhất là về ban đêm. Nếu dây thần kinh vận động bị ảnh hưởng, người bệnh có thể bị yếu hoặc bị liệt các cơ do dây thần kinh đó kiểm soát. Còn nếu tổn thương xảy ra ở các dây thần kinh thuộc hệ thần kinh tự động, bệnh nhân có thể bị rối loạn đại tiểu tiện, giảm tiết mồ hôi hoặc liệt dương, tụt huyết áp khi đứng gây choáng ngất.
Thể bệnh gồm: Viêm đa dây TKNB, viêm nhiều dây thần kinh, viêm đa rễ và đa dây thần kinh, đau dây thần kinh liên quan đến chấn thương và tổn thương từ ngoài.
Cách điều trị: Điều trị căn nguyên: Điều trị đái tháo đường, bổ sung vitamine, điều trị các rối loạn tự miễn, giảm chèn ép dây thần kinh, ngừng tiếp xúc với các chất hoặc thuốc gây độc. Về thuốc: có tác dụng làm giảm triệu chứng, bao gồm thuốc giảm đau, thuốc chống co giật, cao dán lidocain và các thuốc khác, bao gồm thuốc giảm đau opioid. Phương pháp phục hồi chức năng gồm: Dùng các dòng điện thấp tần, điện xung kích thích để giảm đau và phục hồi thần kinh cơ; dùng vận động để chống teo cơ và làm tăng cường sức mạnh về trương lực cơ; duy trì vận động các khớp: thụ động, chủ động có trợ giúp, chủ động; sử dụng các dụng cụ trợ giúp.
Cách phòng bệnh này có thể thực hiện việc điều trị các chứng bệnh có thể dẫn đến bệnh TKNB. Ăn uống lành mạnh, nhiều rau, hoa quả, ngũ cốc nguyên cám, những thực phẩm giàu vitamin B12. Tránh những động tác lặp đi lặp lại, tư thế bó buộc và hóa chất độc.
BS. LẠI VĂN THĂNG (Bệnh viện Điều dưỡng Phục hồi chức năng tỉnh)
Xem thêm bình luận