Bình Dương - Điểm sáng trong thực hiện chính sách nhà ở xã hội cho người lao động

Nhà ở là nhu cầu thiết yếu của con người và là vấn đề có tính toàn cầu. Vì thế, các quốc gia trên thế giới đã có những chính sách ưu đãi về nhà ở xã hội nhằm hỗ trợ người dân đáp ứng nhu cầu thiết yếu của mình, đặc biệt đối với nhóm đối tượng có thu nhập thấp, công nhân. Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Dương nói riêng luôn quan tâm chăm lo đến việc thực hiện chính sách nhà ở xã hội.

Nhu cầu lớn về nhà ở xã hội

Bình Dương có 50 khu công nghiệp (KCN) được Thủ tướng phê duyệt, trong đó đã thành lập được 29 khu công nghiệp và đi vào hoạt động là 28 KCN, số lượng công nhân khu công nghiệp hiện nay là hơn 500.000 người, chủ yếu là lao động đến từ khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc nhu cầu nhà ở xã hội (NOXH) cho công nhân tại đây là rất lớn. Vì vậy, thời gian qua, việc chăm lo giải quyết nhà ở cho các đối tượng thu nhập thấp và công nhân tại các khu công nghiệp luôn  được Tỉnh ủy và UBND tỉnh quan tâm.

Tỉnh cũng xem đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh  tế - xã hội của địa phương. Vì vậy, cùng với các các chính sách về NOXH của Trung ương, tỉnh cũng đã có nhiều cơ chế ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ các đối tượng chính sách xã hội cải thiện được nhà ở.

Ngày 3-4-2023 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 338/QĐ-TTg về Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”, tỉnh Bình Dương được Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển 86.877 căn so với dự báo nhu cầu 115.836 căn NOXH trong giai đoạn 2021-2030.

Trên cơ sở đó, Bình Dương đã xây dựng đề án phát triển NOXH, nhà ở công nhân với mục tiêu giai đoạn 2021-2030 sẽ phát triển 86.877 căn NOXH. Trong đó, giai đoạn 2021-2025 phát triển 46.377 căn và giai đoạn 2026-2030 là 40.500 căn.

Điểm sáng về phát triển nhà ở xã hội

Trong những năm qua, với sự nỗ lực không ngừng của chính quyền địa phương cùng vai trò của các doanh nghiệp, Bình Dương đã trở thành điểm sáng của cả nước về thực hiện chính sách NOXH, trong đó có nhà ở xã hội cho công nhân.

Nổi bật như Đề án nhà ở xã hội - nhà ở công nhân do Tổng công ty Becamex IDC đề xuất đầu tư. Theo đó, mô hình chung cư  nhà ở an sinh xã hội Becamex trên cơ sở quỹ đất sạch đã được đầu tư và đưa vào sử dụng với giá bán ưu đãi, phù hợp với thu nhập của người lao động, kết hợp với các hình thức cho  vay mua nhà đã thu hút được hàng nghìn công nhân lao động, người thu nhập thấp. Qua đó, đáp  ứng một phần nhu cầu lao động của các doanh nghiệp đầu tư vào các khu công nghiệp...

Đề án xây dựng 86.877 căn NOXH đến năm 2030 là một chương trình lớn mang tính nhân văn sâu sắc, giúp những người có thu nhập thấp cũng có “nơi ăn chốn ở” phù hợp. Tuy nhiên, do những khó khăn của thị trường bất động sản, nhà đầu tư thiếu “mặn mà” cùng quy định pháp luật, các thủ tục hành chính liên quan đến phát triển NOXH còn bất cập khiến mục tiêu tỉnh Bình Dương đặt ra đang bị chậm tiến độ.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Để thực hiện thắng lợi kế hoạch đề ra, các cơ quan chức năng liên quan cần bám sát các nhu cầu về nơi ăn, chốn ở của công nhân để có các điều chỉnh phù hợp. Qua đó, hỗ trợ, khuyến khích, kêu gọi sự tham gia mạnh mẽ hơn của cộng đồng doanh nghiệp. Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục pháp lý, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, hỗ trợ về chính sách giúp người dân tiếp cập căn nhà đầu tiên. Tất cả phải vì mục tiêu chung là mang lại sự ổn định lâu dài, an cư – lạc nghiệp cho người lao động.

Cần thu hẹp cơ chế “chia lô - bán nền” nhằm tạo hiệu quả đô thị hóa cao hơn và bãi bỏ các trường hợp tích tiền vào đất nền chờ tăng giá đất, để đất đai hoang phí. Theo  kinh nghiệm của các nước khác, cơ chế “chia lô - bán nền” chỉ áp dụng trong phạm vi nhà ở xã hội. Chỉ có các đối tượng có thu nhập thấp tại đô thị mới được mua nền để từng bước xây dựng nhà bằng chính thu nhập của mình. Tại vùng nông thôn, cơ chế này cũng được áp dụng cho những trường hợp con cái thành lập gia đình riêng tách ra từ gia đình bố mẹ. Giá đất cũng được tính theo giá ưu đãi của nhà nước.

Xác định đúng đối tượng mua NOXH, ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách, phân bổ NOXH không đúng đối tượng. Điều đó khiến nhiều công nhân thuộc diện được hưởng chính sách về NOXH, thực sự có nhu cầu về nhà ở bị mất cơ hội, làm méo mó một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Phát triển nhà ở nói chung và đặc biệt là nhà ở giá hợp lý thực sự là yêu cầu hàng đầu, giúp ổn định cuộc sống cho người dân, đảm bảo công bằng và an sinh xã hội cho phát triển bền vững.

ThS. Nguyễn Thị Mai