Trải qua 15 năm xây dựng và phát triển các khu công nghiệp
(KCN) và cũng ngần ấy thời gian Ban Quản lý các KCN Bình Dương được Chính phủ
quyết định thành lập nhằm quản lý phát triển kinh tế KCN, từ đó làm tiền đề cho
việc phát triển nhiều KCN về sau. Nhân sự kiện này, chúng tôi có cuộc trao đổi
với ông Trần Văn Liễu, Trưởng ban Quản lý các KCN Bình Dương xung quanh vấn đề
này.
- Thưa ông, xin ông vui lòng cho biết quá trình hình thành, phát triển và sự đóng góp của các KCN vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh nhà?
- Năm 1995 tỉnh Sông
Bé (nay là Bình Dương và Bình Phước) được Chính phủ ra quyết định thành lập KCN
Sóng Thần với diện tích 180,3 ha. Đây là KCN đầu tiên của tỉnh được thành lập
đã mở ra thời kỳ phát triển mô hình kinh tế KCN để từng bước chuyển dịch cơ cấu
kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tính đến nay, toàn
tỉnh có 28 KCN được thành lập với tổng diện tích quy hoạch 9.093,25 ha, trong
đó Ban Quản lý các KCN Bình Dương được giao quản lý 24 KCN với tổng diện tích
7.146 ha; đã có 22 KCN đi vào hoạt động chính thức với tổng diện tích trên
6.443 ha, số còn lại đang trong giai đoạn xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Đến nay,
tổng vốn đầu tư thực hiện là trên 8.221 tỷ đồng, đạt 72% so với tổng vốn đầu tư
được phê duyệt. Kể từ khi thành lập đến nay, các KCN đã cho thuê được 2.447 ha,
đạt tỷ lệ lấp kín 56%. Có 5 KCN đạt tỷ lệ 100% (Sóng Thần, Đồng An, Tân Đông
Hiệp A, Việt Hương, Mỹ Phước 2), 3 KCN đạt tỷ lệ 95% trở lên (Sóng Thần 2, Bình
Đường, Bình An), 1 KCN đạt trên 90% (KCN Nam Tân Uyên); 4 KCN đạt trên 70%
(Đồng An 2, Việt Hương 2, Mỹ Phước, Tân Đông Hiệp B). Nhìn chung, các dự án
thuê đất trong KCN đã sử dụng đất đúng mục đích, có hiệu quả, bảo đảm quy hoạch
chi tiết KCN được phê duyệt. 
Sản xuất nước uống đóng chai tại KCN Mỹ Phước
Các KCN đã thu hút được 784 dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký 5,074 tỷ USD, chiếm khoảng 38% số dự án và 35% số vốn FDI của tỉnh; 365 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư đăng ký 23.000 tỷ đồng. Riêng năm 2011, mặc dù có nhiều khó khăn, nhưng các KCN đã thu hút được 370 triệu USD vốn FDI và 3.691 tỷ đồng vốn trong nước. Các dự án FDI đầu tư vào KCN có vốn đầu tư tương đối khá với mức bình quân 6,5 triệu USD/dự án, với trên 33 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư. Các nhà đầu tư có số dự án nhiều và vốn đầu tư lớn đến từ Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc, Nhật, Mỹ...
Về hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp qua từng năm không ngừng tăng lên đáng kể. Đến nay, có trên 1.100 doanh nghiệp đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, bình quân hàng năm có từ 50 - 60 doanh nghiệp mới, tốc độ tăng trưởng doanh thu hàng năm từ 35 - 40% và năm 2011 doanh thu đạt 4,925 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 2,145 tỷ USD, chiếm khoảng 26% kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Trong 5 năm gần đây (2006-2010), các KCN đã tạo ra doanh thu 25,6 tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu đạt 12,4 tỷ USD; nộp ngân sách Nhà nước khoảng 650 triệu USD. Có thể khẳng định rằng, hiệu quả kinh tế mà các KCN mang lại đã đóng góp rất lớn trong chuyển dịch cơ cấu của tỉnh và đóng góp khoảng 45% GDP của tỉnh; đồng thời thúc đẩy tốc độ phát triển kinh tế của tỉnh nói chung. Lũy kế đến nay, doanh thu các doanh nghiệp KCN đạt khoảng 26,7 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu 18,6 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu 14,2 tỷ USD và nộp ngân sách Nhà nước 810 triệu USD.
Cùng với tốc độ phát triển kinh tế, các KCN cũng đã thu hút và giải quyết việc làm cho trên 211.000 lao động với thu nhập bình quân năm 2011 đạt 3,2 triệu đồng, tăng 2,4 lần so với năm 2005.
Đến nay trong các KCN đã có 63 doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà ở cho công nhân, với tổng diện tích xây dựng trên 170.000m2, trong đó có 8 chủ đầu tư cơ sở hạ tầng xây dựng trên 57.000m2. Toàn bộ công trình xây dựng nhà ở đáp ứng được khoảng 13% với 28.500 lao động so với số công nhân có nhu cầu nhà ở tại các KCN. Một số công trình phúc lợi cũng đã được quan tâm đầu tư xây dựng như: Nhà hát Mỹ Phước, Trung tâm thể thao KCN Mỹ Phước, siêu thị...
- Vấn đề được người dân hết sức quan tâm là công tác triển khai xây dựng và bảo vệ môi trường ở các KCN tập trung được thực hiện như thế nào, thưa ông?
- Có thể nói, các KCN ở Bình Dương đã triển khai thực hiện tốt Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2006-2010 của Tỉnh ủy và kế hoạch bảo vệ môi trường 2007-2010 của tỉnh. Trong tổng số 22 KCN đi vào hoạt động, thì 21 KCN đã có nhà máy xử lý nước thải tập trung đang hoạt động với tổng công suất thiết kế đạt 73.400m3/ngày. Tỷ lệ các doanh nghiệp trong khu công nghiệp đấu nối nước thải về nhà máy xử lý tập trung đạt 100%.
- Thưa ông, để đạt được kết quả như trên là nhờ sự nỗ lực phấn đấu của Ban Quản lý các KCN, của người dân trong vùng giải tỏa và cả hệ thống chính trị của tỉnh?
- Có được kết quả trên, trước hết là sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, của Nhà nước luôn đổi mới để phù hợp với tình hình thực tế từng giai đoạn phát triển, hệ thống chính sách pháp luật không ngừng được sửa đổi, bổ sung hoàn thiện, tạo môi trường thuận lợi trong việc thu hút đầu tư; sự ủng hộ của Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương; với sự thống nhất cao trong Đảng bộ, chính quyền và các ngành, các cấp trong việc chỉ đạo, điều hành, quản lý KCN; đặc biệt là sự đồng thuận của phần lớn người dân trong vùng giải tỏa, tạo điều kiện để KCN được triển khai nhanh chóng, thuận lợi đáp ứng yêu cầu phát triển.
Những kết quả đạt được trong giai đoạn 1995-2010, là nền tảng quan trọng để tiếp tục tổ chức thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển các KCN giai đoạn 2011-2020. Việc phát huy tiềm năng, thế mạnh về vị trí địa lý, sự năng động, sáng tạo của các chủ đầu tư, doanh nghiệp trong KCN, sự chỉ đạo, quản lý điều hành của tỉnh sẽ tiếp tục đưa các KCN phát triển nhanh và bền vững.
- Xin ông cho biết định hướng phát triển các KCN trong thời gian tới theo hướng nào để đạt hiệu quả cao và bền vững?
- Việc phát triển các KCN sẽ tiếp tục theo hướng nhanh và bền vững; chú trọng thu hút đầu tư các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng và hàm lượng công nghệ cao, phát triển công nghiệp sạch để tăng giá trị sản phẩm và bảo vệ môi trường; đổi mới công nghệ hiện đại, tiên tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp để tăng sức cạnh tranh trong hội nhập kinh tế quốc tế. Chú trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng, nâng cao đời sống vật chất, văn hóa của người lao động, xây dựng mối quan hệ lao động ổn định, hài hòa và bảo vệ môi trường. Thực hiện tốt cải cách hành chính, tạo môi trường thông thoáng để thu hút đầu tư.
Trong những năm tới tập trung phát triển 8 KCN đã được phê duyệt thành lập mới (Lai Hưng, Cây Trường, Tân Bình, Tân Lập, Bình Lập, Thường Tân, Vĩnh Lập, An Lập với tổng diện tích khoảng 5.800 ha) và các KCN mở rộng (Bàu Bàng, Đất Cuốc, Nam Tân Uyên, Đồng An 2) với tổng diện tích khoảng 2.000 ha; trước mắt là các KCN mở rộng. Tỷ lệ lấp kín đất công nghiệp cho thuê đến năm 2020 đạt bình quân 70 - 75%; trong đó tỷ lệ lấp kín của 22 KCN đã đi vào hoạt động đến năm 2015 đạt 90% trở lên; các khu còn lại đến năm 2020 lấp kín 60 - 70%.
Về thu hút vốn đầu tư nước ngoài của cả giai đoạn 2011-2015 đạt từ 3 - 4 tỷ USD, giai đoạn 2016-2020 đạt 4 - 5 tỷ USD; thu hút vốn đầu tư trong nước đạt từ 8.000 - 10.000 tỷ đồng; 100% các KCN đi vào hoạt động có nhà máy xử lý nước thải tập trung hoạt động với nước thải ra đạt tiêu chuẩn thải loại; 100% doanh nghiệp KCN có nước thải theo quy định phải đấu nối vào hệ thống thu gom và xử lý của KCN; doanh thu hàng năm của KCN tăng bình quân 18 - 20%; đăng ký thủ tục hành chính trực tuyến trên trang thông tin điện tử của ban quản lý.
Nhìn lại quá trình hình thành và phát triển các KCN 15 năm qua, mặc dù trong bối cảnh quốc tế và trong nước có những khó khăn, thuận lợi và thách thức đan xen, nhất là 2 cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ (1997-1998, 2008-2009), nhưng các KCN của Bình Dương vẫn ổn định và ngày càng phát triển. Việc hình thành và hoạt động của các KCN đã góp phần đáng kể làm thay đổi bộ mặt kinh tế của tỉnh. Sự thành công của KCN Sóng Thần và một số KCN phía nam của tỉnh làm tiền đề nối tiếp thành công của các KCN sau này.
- Xin cảm ơn ông!
MINH DÂN (thực hiện)
Xem thêm bình luận