Chất xơ đối với sức khỏe người cao tuổi

Theo quy luật tự nhiên, khi con người già đi không chỉ già ở hình thể bên ngoài mà cả hệ thống các cơ quan, các bộ phận trong cơ thể cũng bị lão hóa theo. Đối với người cao tuổi rất dễ mắc các bệnh mãn tính không lây như cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch khác... kể cả bệnh trĩ. Trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày cho người cao tuổi việc cung cấp một lượng chất xơ phù hợp sẽ góp phần hạn chế mắc bệnh cũng như giảm tình trạng nặng lên của một số bệnh mãn tính.

Đối với người cao tuổi, việc chú ý bổ sung chất xơ trong chế độ ăn rất quan trọng vì chất xơ có tác dụng tốt trong chống táo bón, giảm cholesterol máu và giảm hấp thu đường trong thức ăn giúp giữ đường huyết ổn định trong máu.

- Chống táo bón: Chất xơ vào cơ thể có tác dụng thẩm thấu nước, nở to ra làm tăng khối lượng bã thải. Mặt khác, nó kích thích nhu động ruột non, ruột già co bóp mạnh làm cho tiêu hóa dễ hơn và dễ tống phân ra ngoài. Hiện nay, một số rau quả dễ lên men có tác dụng nhuận tràng, ảnh hưởng tốt đến sự bài tiết các cặn bã tiêu hóa.

- Hạ cholesterol huyết: Chất xơ có khả năng cải thiện sự bài tiết cholesterol và làm giảm sự hấp thu các muối mật ở hồi tràng. Chất xơ khi hút nước nở ra thì giữ muối mật trong lớp chất nhầy, không cho nó quay trở lại máu. Cơ thể luôn có chức năng sản xuất lượng muối mật để bù vào lượng muối mật mất đi mỗi ngày. Nguyên liệu mà cơ thể cần để tổng hợp ra muối mật chính là chất cholesterol. Do đó chế độ ăn có đủ số lượng chất xơ cần thiết sẽ làm giảm hàm lượng cholesterol trong máu. Vì thế, ngoài việc giảm ăn chất béo động vật, bệnh nhân tăng cholesterol huyết lưu ý tăng thức ăn nguồn thực vật, nhất là thức ăn giàu chất xơ như gạo giã dối, đậu Hà Lan, hoa quả và rau.

- Người cao tuổi có bệnh đái tháo đường: Thực phẩm giàu chất xơ làm chậm lại quá trình hấp thu đường vào máu, qua đó giữ cho mức đường trong máu không bị tăng đột ngột ngay sau bữa ăn, mà tiêu hóa hấp thu từ từ, giữ cho lượng đường trong máu không xuống quá thấp, có lợi cho quá trình điều trị bệnh. Người cao tuổi có bệnh tiểu đường nên có chế độ ăn giàu chất xơ, khoảng 30 - 40g/ngày.

Để cung cấp chất xơ cần ăn nhiều rau, quả chín và các thực phẩm giữ nguyên tính chất tự nhiên như gạo lứt, ăn trái cây cả vỏ dưới dạng xay nhuyễn càng tốt. Một số người cao tuổi không còn sức nhai, có thể bổ sung chất xơ dưới dạng thực phẩm chức năng cũng có tác dụng tốt cho cơ thể.

BS. NGUYỄN THỊ BẠCH TUYẾT