Gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng cho vay mua nhà ở xã hội (NƠXH) và nhà ở thương mại (NƠTM) với lãi suất ưu đãi 6%/ năm được xem là bước đệm kích cầu phân khúc NƠXH, giải quyết nhà ở cho người dân, hỗ trợ cho doanh nghiệp (DN) về thị trường NƠTM. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này đang vấp phải những rào cản về điều kiện, quy định, không chỉ riêng người mua nhà mà đó còn là vấn đề của ngân hàng.
Một số căn hộ chung cư, NƠXH đang trong cảnh, tiền đã thanh toán đủ cho
chủ đầu tư nhưng vẫn chờ giấy chủ quyền hợp lệ khiến ngân hàng rất ngại cho
vay. Trong ảnh: Khách hàng giao dịch tại BIDV chi nhánh Bình
Dương (ảnh chỉ mang tính minh họa)
Tính toán kỹ khả năng trả nợ
Tuy thị trường nhà ở tại Bình Dương không “nóng” như 2 thành phố lớn là TP.HCM và Hà Nội, nhưng ngay từ những ngày đầu tuần này, 5 chi nhánh ngân hàng thương mại (NHTM) trên địa bàn tỉnh thuộc Vietinbank, Vietcombank; Agribank, BIDV, MHB đã hoàn tất các khâu chuẩn bị về nhân lực, nguồn vốn, tiếp thị… để kịp thời triển khai. Tuy vậy, theo thông tin từ các NHTM, hiện ngân hàng chưa nhận được đề nghị vay vốn của bất cứ cá nhân hay DN nào. Nhiều khách hàng có tâm lý lo lắng trước những thông tin, thủ tục cho vay phức tạp, gia đình có thu nhập từ 18 triệu đồng/ tháng mới có cơ hội tiếp cận vốn.
Chị Đinh Thị Mỹ Thoài (Phú Lợi, TP.TDM) chia sẻ, thu nhập của hai 2 vợ chồng chỉ hơn 7 triệu đồng/tháng, sẽ khó có cơ hội được ngân hàng cho vay vì thu nhập không đủ trả nợ. Ngược lại, nếu để người thân đứng vay thì lại không thuộc đối tượng vay vốn theo quy định. Giải tỏa mối băn khoăn này, Giám đốc BIDV chi nhánh Bình Dương Trần Ngọc Linh cho biết, chính sách cho vay của BIDV không chỉ dừng ở đối tượng là người mua, thuê, thuê mua NƠXH và NƠTM chuyển đổi công năng thành NƠXH có diện tích nhỏ hơn 70m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2 mà người lao động trực tiếp tại địa bàn, có hộ khẩu thường trú. Nếu là hộ khẩu tạm trú thì phải có đóng bảo hiểm xã hội từ 1 năm trở lên, hoặc nếu chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, hoặc có nhà ở nhưng diện tích thấp hơn 8m2 sử dụng/người… có thể đến vay vốn ưu đãi lãi suất tại BIDV chi nhánh Bình Dương. Như vậy, người có thu nhập 9 triệu đồng trở lên có thể vay mua nhà 70m2 , còn nếu có thu nhập 5 - 6 triệu đồng/tháng vẫn có thể vay để mua nhà 30m2. Cùng ý kiến này, Phó Giám đốc Vietcombank Bình Dương Nguyễn Thái Minh Quang cho rằng, khi ban hành quy định, Nhà nước đã tính toán rất kỹ mức thu nhập và khả năng chi trả của người vay. Trung bình một căn NƠXH đang giới thiệu tại Bình Dương hiện nay có giá từ 90 - 495 triệu đồng/căn, tùy diện tích, vị trí. Giả sử, gia đình chọn mua căn hộ 30m2, giá 140 triệu đồng, với mức vay 80%, người vay ứng trước 20% giá trị căn hộ, tương đương 28 triệu đồng, còn lại phải vay ngân hàng 112 triệu đồng trong 15 năm, lãi vay 6%/năm, bình quân chi phí phải trả khoảng 630.000 đồng/tháng tiền gốc và khoảng 560.000 đồng/tháng tiền lãi. Tổng cộng khoảng 1,2 triệu đồng/tháng. Cứ như vậy, lãi sẽ giảm dần theo dư nợ gốc. Người vay cần “liệu cơm gắp mắm”, xem thu nhập có đủ khả năng trả nợ trước khi quyết định vay.
Ngân hàng thận trọng
Theo thống kê của NHNN Việt Nam, tính đến cuối tháng 4, huy động vốn toàn hệ thống tăng 5,34% so với cuối năm 2012, trong khi tín dụng chỉ tăng 2,11%, như vậy hệ thống ngân hàng đang thừa vốn khả dụng. Trong khi đó, các NHTM cũng cho biết, ngân hàng hoàn toàn muốn hỗ trợ vốn cho người có nhu cầu về nhà ở nhưng “lực bất tòng tâm”, vì người vay phải chứng minh thu nhập, quy trình thẩm định vay phải có xác nhận của UBND nơi người vay cư trú, cơ quan, đơn vị công tác… Tất cả các hồ sơ vay mua, thuê, thuê mua nhà phải bảo đảm đúng quy định. “Đây là điều kiện tối cần thiết để phục vụ việc kiểm tra, thanh tra và đề nghị NHNN tái cấp vốn với lãi suất chỉ 6%/năm, đây là mức thấp, ngân hàng phải bù đắp chi phí. Do vậy, NHNN nên xem xét nâng chênh lệch phần lãi suất cấp bù đối với ngân hàng lên khoảng 2,5%/ năm”, Giám đốc BIDV chi nhánh Bình Dương kiến nghị.
Ở một khía cạnh khác, đại diện các NHTM cũng cho hay, để triển khai cho vay gói hỗ trợ này thì bản thân họ cũng đang gặp vướng mắc trong thủ tục thế chấp tài sản, đặc biệt là căn hộ chung cư. Theo quy định, để được vay vốn ưu đãi lãi suất 6%/năm, tài sản cầm cố thế chấp để vay vốn có thể là chính NƠXH mà khách hàng ký hợp đồng mua, tức tài sản hình thành trong tương lai. Nhưng hiện nay, theo quy định NƠXH bị khống chế không được chuyển nhượng trong vòng 10 năm, trong khoảng thời gian đó, căn hộ chưa có giấy chủ quyền nhà, nếu người mua nhà không có khả năng trả nợ, thì ngân hàng sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi phát mãi tài sản thế chấp để thu hồi nợ. “Cho vay mà không đủ cơ sở pháp lý để ràng buộc người vay, chủ đầu tư khác gì nắm “người không có tóc”. Chính những rủi ro này khiến ngân hàng cân nhắc kỹ hơn hơn để mở rộng cho vay”, Phó Giám đốc Vietcombank Bình Dương Nguyễn Thái Minh Quang nói.
THANH HỒNG
Xem thêm bình luận