Đô thị hóa “thách thức” xây dựng nông thôn mới

Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh đã gây ra những khó khăn nhất định cho một số xã nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) của Bình Dương. Giải quyết tốt các vấn đề phát sinh sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi hơn cho các địa phương xây dựng NTM.  Khu vực chợ tự phát Nhật Huy là một điểm có nguy cơ cao về tai nạn giao thông tại xã Hòa Lợi

Nỗi lo an ninh trật tự, an toàn giao thông

Quá trình xây dựng NTM tại Bình Dương cũng đã gặp phải một số khó khăn nhất định và đang được tập trung khắc phục. Một trong những nỗi lo của một số địa phương xây dựng NTM của Bình Dương trong thời gian qua là những tác động của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, gây ra những hệ quả không nhỏ.

Xã Hòa Lợi, huyện Bến Cát cũng là một trong những xã nằm trong chương trình xây dựng NTM của Bình Dương. Thời gian qua, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh đã mang lại những đổi thay đáng kể cho bộ mặt nông thôn của địa phương này. Là địa bàn tiếp giáp với Thành phố mới Bình Dương và các khu đô thị, khu công nghiệp khác nên hệ thống giao thông của xã Hòa Lợi đã được xây dựng khá hoàn chỉnh với các tuyến đường trải nhựa. Hoạt động thương mại, dịch vụ đã thay thế dần các hoạt động sản xuất nông nghiệp thuần túy, thu nhập của cư dân nông thôn trên địa bàn Hòa Lợi được nâng cao đáng kể. Tính đến cuối năm 2011, số hộ nghèo trên địa bàn xã chỉ còn 36 hộ, chiếm tỷ lệ 1,3%; tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 100%; hộ sử dụng nước sạch đạt 100%.

Tuy nhiên, bên cạnh những thay đổi tích cực trên thì xã Hòa Lợi cũng đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh trên địa bàn xã đã tập trung một số lượng lớn người dân các địa phương khác đến sinh sống và làm việc. Dân số cơ học tăng nhanh bên cạnh những mặt tích cực cũng phát sinh một số vấn đề về an ninh trật tự và an toàn giao thông. Đến cuối năm 2011, số hộ dân thường trú trên địa bàn xã là hơn 10.400 nhân khẩu, trong khi đó số nhân khẩu tạm trú trên 11.500 nhân khẩu. Tuy nhiên công tác quản lý tình hình an ninh trật tự tại địa phương, nhất là ở các khu nhà trọ còn nhiều bất cập do lực lượng giữ gìn an ninh của xã còn mỏng.

Một trong những vấn đề bức xúc nữa tại địa phương này trong thời gian qua chính là vấn đề trật tự an toàn giao thông. Tại xã Hòa Lợi có một khu chợ mà người dân thường gọi là chợ Nhật Huy. Đây là khu chợ tự phát phục vụ chủ yếu cho nhu cầu mua nhanh của công nhân. Vào các giờ tan ca, hàng ngàn công nhân đã tập trung vào khu chợ này để mua hàng. Theo đó, nhiều hàng quán cũng được dựng tràn xuống đường để bán, còn người mua hàng thì vô tư dựng xe ngay tại lòng đường và di chuyển một cách “tự do” qua lại trên đường gây cản trở giao thông. Trong khi đó chợ Hòa Lợi đã được xây dựng khang trang, sạch đẹp nhưng hiện vẫn chưa thu hút nhiều người dân đến đây tham gia mua bán.

“Vật cản” ô nhiễm môi trường

Bà Nguyễn Thị Thúy, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Lợi cho biết, trong quá trình xây dựng NTM, địa phương cũng đã phải đối mặt với những thách thức về ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự và an toàn giao thông do dân số cơ học tăng nhanh. Hiện nay trên địa bàn Hòa Lợi đã xuất hiện hai điểm đen về giao thông là chợ tự phát Nhật Huy và ngã tư Hòa Lợi. Các lực lượng chức năng của xã cũng đã thường xuyên tổ chức kiểm tra, nhắc nhở nhưng hiệu quả chưa cao do các hộ dân bán tại đây có nhiều biện pháp đối phó với cơ quan chức năng. Đây còn là địa phương tập trung nhiều nhà máy xí nghiệp, trong đó có nhiều nhà máy, xí nghiệp nằm rải rác, chưa xây dựng được các hệ thống xử lý nước thải đấu nối vào hệ thống chung nên gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường.

Xã Tân Hiệp, huyện Phú Giáo cũng là một trong những địa phương xây dựng NTM. Thời gian qua trên địa bàn xã đã xuất hiện các nhà máy chế biến mủ cao su. Bên cạnh góp phần tạo ra công ăn việc làm cho người dân xã Tân Hiệp và các địa phương xung quanh thì sau một thời gian tồn tại, người dân tại Tân Hiệp đã bắt đầu cảm thấy “khó chịu” với các nhà máy này. Nước thải của 2 nhà máy chế biến mủ cao su Thiện Hưng và Đồng Châu xả ra suối Nước Tong đã làm chết cây cối và các loại sinh vật của con suối. Mùi hôi thối nồng nặc phát ra từ 2 nhà máy ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Chưa có đánh giá về khả năng tác động đến sức khỏe của người dân chịu ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài của mùi hôi thối này nhưng với những người khác khi phải tiếp xúc với mùi hôi thối này thì cảm thấy chóng mặt, nôn nao khó chịu. Người dân xã Tân Hiệp đã nhiều lần kiến nghị đến các cơ quan chức năng để giải quyết vấn đề này nhưng đến nay tình trạng trên vẫn chưa được cải thiện nhiều.

Dung hòa được các yếu tố giữa công nghiệp hóa, đô thị hóa và xây dựng NTM là hết sức cần thiết trong giai đoạn sắp tới. Việc giải quyết các vấn đề phát sinh của việc công nghiệp hóa, đô thị hóa tại các xã xây dựng NTM cần thực hiện tốt để chương trình xây dựng NTM được triển khai đúng kế hoạch và đạt hiệu quả cao.

Theo kế hoạch đã được xây dựng, phấn đấu đến năm 2013 Bình Dương sẽ có 5 xã đạt tỷ lệ xã chuẩn NTM. Đến năm 2015 phải có trên 40% số xã (khoảng 21 - 29 xã) đạt chuẩn xã NTM và đến năm 2020 có 100% số xã đạt chuẩn xã NTM theo bộ tiêu chí NTM của tỉnh Bình Dương. Mục tiêu chung của chương trình là nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân trên địa bàn nông thôn.

ĐÀ BÌNH