Đã có 65 dự án thép được đưa vào sản xuất hoặc đang triển khai đầu tư trong khi Quy hoạch ngành chỉ có 17 dự án được triển khai. Trước những bất cập hiện nay, Bộ Công Thương đề nghị dừng cấp giấy chứng nhận đầu tư các dự án thép xây dựng.
Năm 2015 - cung vượt cầu từ 1,5 đến 1,8 lần
Theo kết quả đánh giá, rà soát của Bộ Công Thương, từ sau khi có quy hoạch ngành thép (năm 2007) đến nay, tổng số dự án có công suất thiết kế từ 100.000 tấn/năm trở lên là 65 dự án; trong đó có 58 dự án trong nước, liên doanh và 7 dự án FDI, với tổng vốn đầu tư là 41.623 tỉ đồng và 19.878 triệu USD.
Trong số này, hiện có 3 dự án thép khổng lồ sản xuất theo công nghệ cán nóng, có trong quy hoạch, nhưng khả năng triển khai đang gặp nhiều khó khăn là dự án thép liên hợp Hà Tĩnh (của Tập đoàn Tata - Ấn Độ) 2,4 triệu tấn/năm; dự án Khu liên hợp Cà Ná - Ninh Thuận (liên doanh giữa Vinashin và Tập đoàn Lion Group - Malaysia) 4,5 triệu tấn/năm và dự án thép tấm cán nóng Bà Rịa - Vũng Tàu (VNSTeel mua lại của Tập đoàn Essar) 2 triệu tấn/năm.
Số dự án thép nằm ngoài quy hoạch gấp vài lần so với số dự
án nằm trong quy hoạch (ảnh minh họa)
Như vậy, tính đến nay cả nước đã có 30 tỉnh, thành có dự án sản xuất gang thép. Trong đó, Bà Rịa - Vũng Tàu có tới 15 dự án, Hải Phòng 9 dự án; Phú Thọ và Hà Tĩnh, 4 dự án; các tỉnh có 3 dự án là Thái Nguyên, Hải Dương, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Hưng Yên...
Nếu so với nhu cầu trong quy hoạch ngành thép, dự kiến đến 2015, cả nước cần khoảng 15 triệu tấn thép và năm 2020 là 20 triệu tấn thép, thì tổng công suất thiết kế của các dự án lên tới 35,29 triệu tấn/năm, cung vượt cầu khoảng 1,5 - 1,8 lần. Trường hợp 3 dự án thép kể trên không triển khai được thì sản lượng thép cũng vượt nhu cầu khoảng 1,2 - 1,3 lần (26 triệu tấn/năm).
Dừng cấp phép dự án thép xây dựng
Trong khi quy hoạch sản xuất thép được Thủ tướng phê duyệt vào tháng 9.2007 với tổng số chỉ có 23 dự án (trong đó 17 dự án trong quy hoạch đang triển khai và 6 dự án phải dừng vì không đủ điều kiện), thì với kết quả rà soát của các tỉnh, thành phố (tính đến ngày 30.8.2009), đã có 65 dự án gang, thép, công suất từ 100.000 tấn/năm trở lên đã đi vào sản xuất, hoặc đang triển khai đầu tư.
Trong đó, có tới 32 dự án thép khác được địa phương cấp phép, nhưng chưa hề có ý kiến chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ hoặc ý kiến thỏa thuận của Bộ Công Thương.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Lê Dương Quang, việc các địa phương cấp giấy chứng nhận đầu tư các dự án chưa có trong Quy hoạch ngành với quy mô từ 300 tỷ đồng trở lên mà không lấy ý kiến thỏa thuận của Bộ Công Thương và ý kiến chấp thuận của Thủ tướng là vi phạm quy định về đầu tư.
Ngoài ra, việc cấp phép đầu tư của các địa phương chưa đảm bảo các điều kiện cần thiết về quy mô, công nghệ sản xuất, chủng loại sản phẩm, nguồn nguyên liệu đầu vào, hạ tầng cơ sở, đánh giá tác động môi trường... dẫn đến tình trạng một số dự án đầu tư thiếu tính bền vững, mất cân đối giữa sản xuất thượng nguồn với hạ nguồn, không đảm bảo các yêu cầu về môi trường.
Trước tình hình này, Bộ Công Thương cho biết sẽ tăng cường kiểm tra tình hình đầu tư, sản xuất kinh doanh của ngành Thép theo Quy hoạch. Bộ sẽ đề nghị Thủ Tướng xem xét, bổ sung quy hoạch những dự án có khả năng thực hiện và đảm bảo các yêu cầu về đầu tư dự án; đồng thời, chỉ đạo các địa phương thực hiện việc thu hồi giấy chứng nhận đầu tư các dự án không triển khai hoặc không có khả năng thực hiện theo tiến độ đã cam kết và không có lý do chính đáng.
Thứ trưởng Lê Dương Quang cho biết Bộ Công Thương cũng đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kiến nghị chấn chỉnh ngay việc cấp phép đầu tư đối với các dự án thép, trong đó cần tạm dừng việc cấp giấy chứng nhận đầu tư các dự án thép xây dựng thông thường.
(THEO DÂN TRÍ)
Xem thêm bình luận