Trong Nghị quyết số 37/NQ-CP vừa được ban hành về nội dung phiên họp thường kỳ của Chính phủ, có nêu: “Chỉ số sản xuất công nghiệp 7 tháng chỉ bằng 54,5% tốc độ tăng cùng kỳ năm 2011. Chỉ số tồn kho tuy có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, sức mua thị trường trong nước tăng chậm”. Tuy văn bản này không lý giải nguyên do vì sao chỉ số tồn kho giảm, song như nhiều doanh nghiệp (DN) thừa nhận, tồn kho giảm vì số lượng DN đã giảm mạnh; thậm chí có DN phải đóng cửa, ngưng sản xuất. Trong khi đó, hiện các DN rất khó để tiếp cận được vốn, những DN tiếp cận được vốn thì cũng gặp khó bởi lãi suất (LS) cao, mặc dù gần đây LS có giảm về mức 15%, nhưng đây cũng là mức còn quá cao đối với những DN làm ăn nghiêm túc.
Lẽ thông thường, trong lúc sức mua giảm như hiện nay, DN phải tìm mọi cách để giảm giá sản phẩm, dịch vụ mới mong tiêu thụ được. Thế nhưng với thu nhập giảm sút, đời sống của người dân ngày càng khó khăn thì mới đây (chiều 1-8), chỉ chưa đầy 12 ngày sau đợt tăng giá 400 đồng/lít, các DN kinh doanh xăng dầu lại đồng loạt tăng giá 500 - 900 đồng/lít tùy loại. Cùng ngày, giá gas cũng tăng 52.000 đồng/bình 12kg. Giá các dịch vụ khác như viện phí và học phí cũng đang tăng theo lộ trình. Trước đó, giá điện cũng tăng 5%. Người tiêu dùng không thể không mua xăng của Petrolimex, điện của EVN khi các công ty này chiếm tới 60 - 80% thị phần. Họ không có quyền lựa chọn ngay cả khi phải trả giá cao để bù cho sự thua lỗ đầu tư ngoài ngành của ngành điện, cho sự tính toán mập mờ của xăng...
Do những mặt hàng này có tác động trực tiếp đến giá đầu vào của nhiều sản phẩm - dịch vụ khác nên thường điện, xăng, gas tăng giá buổi tối thì sáng hôm sau ở chợ, các mặt hàng rau, thịt hay tô phở... cũng lập tức tăng theo. Để “co kéo” cho đủ bữa cơm, các bà nội trợ phải tìm mọi cách bớt cái này, bỏ cái kia trong rổ chi tiêu của gia đình.
Băn khoăn ở đây là vì sao việc tăng giá lại toàn rơi vào những mặt hàng, dịch vụ mang tính độc quyền Nhà nước hoặc còn do Nhà nước quản lý giá. Nhà nước có quyền tăng hoặc giảm tùy thuộc vào chính sách “an sinh xã hội”, trong khi chủ trương của Chính phủ đưa ra là an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Người dân cũng thấy bất ngờ vì những loại hàng hóa mang tính thị trường thực sự thì chỉ số giá lại có xu hướng giảm.
Hoàn toàn chia sẻ chủ trương chung của Nhà nước là hướng giá cả hàng hóa, dịch vụ theo cơ chế thị trường. Nhưng đây là việc làm có lộ trình và cần phải song hành với lộ trình cạnh tranh hóa thị trường (mà đến nay chưa đâu tới đâu!). Lộ trình nào thì cũng do Nhà nước đặt ra, nên việc điều chỉnh cho phù hợp với tình hình, mục tiêu an sinh xã hội và ổn định vĩ mô vào từng thời điểm là việc nằm trong tầm tay của Nhà nước.
N.PHÚC
Xem thêm bình luận