Hàng giả, hàng nhái tràn lan trên thị trường

Hàng giả, hàng nhái xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường với hình thức tinh vi làm người tiêu dùng (NTD) như lạc vào ma trận thật giả lẫn lộn, doanh nghiệp thì điêu đứng. Để chống hàng giả, hàng nhái, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng tem chống giả nhưng hiện tem này cũng đã được làm giả để qua mắt cơ quan chức năng và đánh lừa NTD.

 Hàng giả chiếm 35 - 45% thị phần

TS Lê Quốc Chí, Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghệ kỹ thuật chống hàng giả (Actech) cho biết, hiện nay trên thị trường đang lưu thông tràn lan hàng giả, hàng nhái, đặc biệt ở những thị trường lớn như Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phát triển khác tỷ lệ này chiếm rất cao. Đơn cử như ở TP.HCM hiện có tới 35% lượng hàng hóa lưu thông là hàng giả. Theo thống kê của địa phương này đến hết tháng 9-2011 đã phát hiện và xử lý 460 trường hợp gian lận, mua bán hàng giả, hàng nhái, tăng 153 vụ so với cùng kỳ năm 2010, con số tăng này là rất đáng lo ngại. Còn đối với thị trường Hà Nội, theo TS Chí thì con số hàng giả, hàng nhái chiếm tới 45% thị phần. Ở các vùng nông thôn, miền núi hiện hàng giả, hàng nhái cũng đã len lỏi đến từng tận thôn, bản và đánh lừa rất dễ bởi NTD ở những khu vực này ít nắm được thông tin về chất lượng hàng hóa.

 

Mũ bảo hiểm bị làm giả không đạt chất lượng được cơ quan chức năng phát hiện

 Hàng giả thường hướng tới những sản phẩm được ưa chuộng trên thị trường, những sản phẩm chiếm thị phần lớn và thiết thực với cuộc sống như da giày, rượu bia, thuốc lá, bánh kẹo, ống nhựa... Đầu tiên, hàng giả thường bắt đầu từ bao bì để tiếp cận NTD, lấy những tên tuổi của những sản phẩm đã có thương hiệu. Vì thế, nhiều NTD đã phải ngậm đắng nuốt cay khi sử dụng những loại sản phẩm này nhưng lại có quá ít người đến phản ánh với cơ quan chức năng hay Hiệp hội Bảo vệ NTD. Sự thiếu tinh thần tích cực của NTD một phần đã tạo cơ hội cho hàng gian, hàng giả có điều kiện phát triển nhanh như hiện nay. Trong khi đó, doanh nghiệp và NTD lại chưa quyết liệt trong công cuộc chống hàng giả, hàng nhái.

Nguy hiểm hơn, theo TS Chí thì hiện nay công cụ chống hàng giả là “tem chống hàng giả” cũng đã bị làm giả, việc con tem này đang được in lậu tràn lan. NTD chưa nhận thức đầy đủ nên khi thấy có dán tem chống giả là yên tâm, không hề suy đo khi móc hầu bao của mình để thanh toán. TS Chí kể, có lần đi thực tế phát hiện ở các quán photocopy còn đăng cả bảng quảng cáo “tại đây có in tem chống hàng giả”. Như thế, tem chống hàng giả không còn vai trò lịch sử là chống hàng giả nữa. Điều này không chỉ liên quan đến NTD mà còn có nguy cơ thảm họa cho nền kinh tế của đất nước. Tội phạm này cần phải xếp vào loại hình tội phạm có tổ chức và cực kỳ nguy hiểm.

Chống hàng giả bằng công nghệ đánh dấu vi điểm

Mới đây, Trung tâm Phát triển công nghệ kỹ thuật chống hàng giả đã công bố công nghệ mới chống hàng giả bằng công nghệ đánh dấu vi điểm (datadot). Công nghệ này không thể làm giả ít nhất trong vòng từ 10 - 15 năm tới bởi một điểm nhỏ có thể đánh dấu tới 35 ký tự bằng hiệu ứng laser. Đại diện của trung tâm này khẳng định tem của họ có thể chống hàng giả hiệu quả bởi sản phẩm được tập trung trí tuệ của các giáo sư, tiến sĩ, các giám định viên cao cấp  kỹ thuật hình sự, các giám định viên tư pháp Trung ương, các nhà khoa học về công nghệ cao và các chuyên gia kỹ thuật đầu ngành về lĩnh vực chống hàng giả. Đồng thời còn phối hợp và khai thác các phòng thí nghiệm lớn của đất nước để triển khai nghiên cứu, thực hiện kiểm chứng hiệu quả chống hàng giả. Tem chống giả của trung tâm có đặc thù riêng là kỹ thuật đánh dấu đặc biệt với việc ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ về vật liệu, về công nghệ cao của các lĩnh vực có liên quan, về kỹ thuật và rất khó bị copy. Do được đầu tư công nghệ in đặc biệt nên giá sản phẩm tem/phương tiện chống giả của trung tâm này thường cao hơn tem chống giả của các doanh nghiệp in ấn.

Chế tài chưa đủ mạnh

Theo ông Lê Thế Sự, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), vấn đề quản lý hàng giả, hàng nhái trên thị trường đang hết sức khó khăn vì chưa có chế tài xử phạt đủ mạnh, chưa có biện pháp giải quyết hợp lý. Với số lượng 10 loại tem chống giả đang được các doanh nghiệp sử dụng, mới chỉ hạn chế được một phần rất nhỏ tình trạng này. Hiện các loại tem như tem chống giả Hologram 3 chiều (tem 7 màu, tem óng ánh), tem chống giả Decal vỡ (Tem vỡ) thì tem chống giả Hologram nhiệt được sử dụng rộng rãi, nhưng khả năng chống giả gần như không còn vì các loại tem trên đều có thể bị làm giả rất dễ dàng với chi phí thấp. Trước đây, các loại tem này do Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) quản lý, nhưng hiện cơ quan này không còn trực tiếp quản lý việc phát hành mà để cho các doanh nghiệp tự chủ động đặt mua. Chính điều này đã tạo điều kiện cho những loại tem giả có cơ hội hoành hành.

 

K.TÂN