Tiêu chí số 6 trong Bộ Tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM quy định: Xã NTM phải có nhà văn hóa (NVH) và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; tỷ lệ thôn có NVH và khu thể thao thôn đạt quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải đạt 100%. Thời gian qua, nhằm phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt văn hóa và tập luyện thể dục, thể thao cho nhân dân, nhiều xã đã tiến hành xây dựng các NVH xã rất khang trang. Một số nơi cũng đã hình thành nên các cụm văn hóa - thể thao liên xã. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều NVH xã, cụm văn hóa - thể thao liên xã tuy được xây dựng hoành tráng, nhưng hoạt động rất yếu kém, chưa thu hút được nhiều người dân.
Theo Thông tư số 12/2010/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định mẫu về tổ chức hoạt động và tiêu chí của Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã, NVH xã phải gồm 9 tiêu chí: Diện tích xây dựng (XD) tối thiểu 2.500m2 (không tính diện tích sân vận động); quy mô XD phải có phòng hành chính, thư viện, phòng truyền thanh...; trang thiết bị phải đầy đủ bàn, ghế, giá, tủ, âm thanh...; trình độ cán bộ từ trung cấp trở lên; kinh phí hoạt động phải thường xuyên ổn định; phải có chương trình hoạt động văn hóa văn nghệ - thể thao; hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em và chỉ đạo hướng dẫn nghiệp vụ... Việc XD nhà thông tin và khu thể thao thôn (ấp) của các xã nông thôn đạt chuẩn NTM phải đạt chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được quy định cụ thể tại Thông tư 06/2011/TT-BVHTTDL ngày 8-3-2011 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về tiêu chí nhà thông tin và khu thể thao ấp. Theo đó, diện tích XD nhà thông tin ấp phải từ 500m2 trở lên; hội trường 100 chỗ ngồi trở lên, sân tập thể thao từ 250m2... Nhà thông tin và khu thể thao ấp thuộc hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở do Chủ tịch UBND xã quyết định thành lập, lãnh đạo toàn diện; chịu sự hướng dẫn của Trung tâm Văn hóa - Thể thao cấp trên... Với những quy định cụ thể này cho thấy để có thể đạt được tiêu chí này đối với những xã được chọn xây dựng xã NTM là quá khó khăn. Trong 2 chỉ tiêu của Tiêu chí số 6 này thì tiêu chí về NVH thôn đang gây ra nhiều khó khăn cho các địa phương vì thiếu tính thiết thực.
Nhiều địa phương được chọn xây dựng xã NTM đã có kiến nghị điều chỉnh tiêu chí này cho phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Vì thực tế tại nhiều địa phương các NVH xã vẫn chưa hoạt động hết công suất, chưa thu hút được đông đảo nhân dân đến tham gia. Vì vậy, nếu xây dựng thêm các NVH thôn, ấp theo quy định thì các NVH này sẽ hoạt động như thế nào? Ông Hoàng Quốc Việt, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp, huyện Phú Giáo, cho biết: “Nhà VHTT cụm xã Tân Hiệp - Phước Sang - An Linh được trang bị cơ sở vật chất tương đối tốt, nhưng hoạt động thì rất hạn chế. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do nhà VHTT này xây dựng tại địa điểm không thích hợp, nên rất khó tập hợp khi có các hoạt động đòi hỏi sự tham gia của nhân dân trên địa bàn xã. Đối với nhà VHTT này, theo lời ông Việt thì chỉ thích hợp cho các hoạt động mang tích chất ràng buộc đối với nhân dân thôi chứ các hoạt động đòi hỏi sự tự nguyện thì gần như không thể vì họ ngại đi xa!
Xã An Bình, huyện Phú Giáo cũng là một xã được chọn xây dựng thành công xã NTM vào năm 2015. Hiện nay, trên địa bàn xã có cộng đồng người Khmer sinh sống với những nét sinh hoạt cộng đồng khá phong phú. NVH cụm xã An Bình đã được xây dựng từ lâu, nhưng vẫn chưa thu hút được cộng đồng dân tộc Khmer tại đây đến sinh hoạt, do NVH được xây dựng chưa phù hợp với phong tục của đồng bào nơi đây. Trong khi đó sinh hoạt của đồng bào Khmer thường gắn liền với chùa chiền. Vì vậy, có thể thấy việc XD các chương trình hoạt động cho các NVH phù hợp với nét sinh hoạt của cộng đồng dân cư tại mỗi địa phương cần được chú trọng xem xét cả về mặt phong tục tập quán, tâm linh.
Có thể thấy kiến nghị của các địa phương trong việc điều chỉnh Tiêu chí số 6 sao cho phù hợp với tình hình thực tế của địa phương là hoàn toàn hợp lý, nhằm tránh lãng phí của cải, vật chất và lực lượng cán bộ tại địa phương. Việc xây dựng các chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể cho mỗi NVH cũng rất cần thiết. Bên cạnh đó, cần được đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cùng tham gia xây dựng tiêu chí này.
Theo ông Phạm Văn Hoàng, Chủ tịch UBND xã Bạch Đằng (huyện Tân Uyên) thì không nhất thiết mỗi thôn ấp phải có nhà văn hóa vì đã có nhà văn hóa xã. Đây là địa điểm tập trung sinh hoạt văn hóa, văn nghệ và luyện tập thể dục thể thao của người dân trong xã. Nếu xây dựng thêm nhà văn hóa tại mỗi thôn ấp thì sẽ gây ra lãng phí lớn. Thay vì phải xây dựng nhà văn hóa thôn ấp, chúng ta có thể nâng cấp, cải tạo các trụ sở thôn ấp để có thể đáp ứng được các hoạt động văn hóa, văn nghệ... của người dân tại các thôn ấp.
ĐÀ BÌNH
Xem thêm bình luận