Thời gian gần đây, các vụ đình công tự phát (ĐCTP) ngày càng phức tạp và khó giải quyết đã gây ra những tác động tiêu cực không chỉ đối với người lao động (NLĐ), người sử dụng lao động (NSDLĐ) mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương. Vì thế, hội nghị ba bên về quan hệ lao động mới đây đã tổ chức bàn thảo nhằm tìm ra giải pháp phòng ngừa đình công tự phát một cách hiệu quả và thiết thực.
Nguyên nhân đình công tự phát?
Ông Đặng Quang Việt, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp (KCN) đưa một vài con số năm 2010, nếu trong các KCN chỉ xảy ra 42 vụ, hơn 27.000 lượt công nhân tham gia, thì trong 6 tháng đầu năm nay, đã xảy ra 73 vụ có trên 42.000 lượt công nhân tham gia. Trước đây, các cuộc đình công thường đan xen giữa quyền lợi và lợi ích như NLĐ yêu cầu NSDLĐ trả nợ tiền lương, nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), giảm thời gian tăng ca... thì gần đây có nhiều cuộc tranh chấp, đình công về lợi ích. NLĐ yêu cầu NSDLĐ tăng lương đột xuất, tăng các khoản phụ cấp, định suất ăn trưa...
NLĐ rất cần đối thoại để bày tỏ tâm tư, nguyện vọng của
mình
Ông phân tích, ĐCTP ngày càng lây lan nhanh, ảnh hưởng sự ổn định quan hệ lao động tại các doanh nghiệp (DN) và an ninh trật tự trong các KCN. Dự báo trong thời gian tới, tình hình tranh chấp lao động tập thể và đình công không theo trình tự thủ tục quy định của pháp luật sẽ diễn biến phức tạp hơn. Nguyên nhân là do phía DN gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của nền kinh tế, cụ thể giá điện, nhiên liệu, ngoại tệ, tiền lương... đều tăng. Đời sống, thu nhập NLĐ chưa theo kịp mức tăng của giá cả hàng hóa thiết yếu, trong khi cường độ lao động cao, sinh hoạt tinh thần của NLĐ thì quá thấp...
Đối thoại trực tiếp là giải pháp hiệu quả nhất
Để phòng ngừa ĐCTP, ông Nguyễn Tấn Thành, Phó Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - Chi nhánh TP.HCM, chia sẻ kinh nghiệm muốn làm tốt vấn đề này, trước tiên các DN phải chủ động đề ra các giải pháp thiết thực. Có thể là rà soát lại các chính sách lao động, chế độ phúc lợi, đồng thời điều chỉnh phù hợp với diễn biến của thị trường lao động; tăng cường đối thoại, chia sẻ thông tin, kịp thời nắm bắt tâm tư và giải quyết các kiến nghị hợp lý của NLĐ.
Không chỉ là DN, các cấp, các ngành và tổ chức đối tác cần kết nối giữa tập thể NLĐ và NSDLĐ thông qua cơ chế đối thoại. Ở góc độ NSDLĐ, các DN phải tăng cường liên kết, trao đổi thông tin và hợp tác chặt chẽ hơn. Ông Nguyễn Công Thuận, Giám đốc Hỗ trợ Kinh doanh Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam cho biết: “Cung cấp thông tin đến NLĐ là một tất yếu. Bởi khi NLĐ hiểu thì họ sẽ ủng hộ, thông cảm cho công ty. Họ sẵn sàng chịu thiệt một ít để giúp công ty vượt qua khó khăn. Muốn vậy, ban giám đốc thường xuyên tổ chức họp hội; thăm hỏi, nói chuyện trực tiếp và xây dựng hộp thư góp ý để NLĐ có điều kiện gặp gỡ, đề đạt những thắc mắc cũng như những tâm tư, nguyện vọng có liên quan đến quá trình phát triển của công ty”.
Xây dựng tổ chức công đoàn (CĐ) cơ sở vững mạnh cũng là giải pháp để phòng ngừa ĐCTP. Theo ông Nguyễn Văn Khương, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh, nếu nơi nào CĐ cơ sở hoạt động tốt, chăm lo đời sống NLĐ, cùng nhau xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ thì nơi đó rất ít xảy ra tranh chấp lao động tập thể, đình công. Như CĐ Công ty TNHH Swire Cold Storage Việt Nam (Úc) luôn đưa việc chăm lo đời sống công nhân lên hàng đầu, xem NLĐ là tài sản quý giá của DN. Chính vì thế, tình hình quan hệ lao động của công ty luôn ổn định. Mặc dù ngành nghề sản xuất của công ty là kho chứa hàng thủy, hải sản đông lạnh, điều kiện làm việc đặc thù hơn so với các ngành nghề khác, nhưng tỷ lệ biến động lao động, công nhân nghỉ việc rất ít; đặc biệt là công ty này chưa hề xảy ra tranh chấp lao động tập thể.
Hội nghị ba bên về quan hệ lao động đã đem đến cho NLĐ và NSDLĐ vô số niềm tin và hy vọng. Những giải pháp thiết thực đã đặt ra sẽ là hiệu quả chắc chắn góp phần tạo sự hài hòa, tiến bộ giữa các bên trong quá trình hoạt động nhằm giảm đến mức thấp nhất con số ĐCTP.
THU THẢO
Xem thêm bình luận