Lợi ích của mũi tiêm nhắc vắc xin Hib

Vừa qua, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã hướng dẫn cho cán bộ y tế dự phòng 7 huyện, thị trên địa bàn tỉnh về việc triển khai mũi tiêm nhắc vắc-xin Hib (mũi 4) cho trẻ em từ 12 - 24 tháng tuổi. Theo đó, sau khi triển khai ở cấp tỉnh, cán bộ y tế dự phòng các huyện, thị sẽ triển khai ở địa phương để các bậc phụ huynh có con trong độ tuổi này nắm bắt và đưa con đến cơ sở y tế tiêm nhắc cho trẻ...  Các bậc phụ huynh nên đưa trẻ đi tiêm chủng nhằm bảo vệ sức khỏe cho con mình

Hib là loại vi khuẩn rất phổ biến sống ký sinh ở hầu họng người. Vi khuẩn Hib có tên đầy đủ là Hemophilus influenzea B. Bình thường, loại vi khuẩn này không có khả năng gây bệnh. Tuy nhiên, khi nó gây bệnh có thể gây ra những bệnh nặng. Dựa vào cấu trúc vỏ vi khuẩn, các nhà khoa học đã phân thành 6 loại Hemophilus influenzea, trong đó loại B gây bệnh chiếm hơn 90% (đã có vắc-xin phòng bệnh).

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hàng năm trên thế giới có khoảng 2 - 3 triệu trẻ mắc Hib nặng và 400.000 - 700.000 trẻ em chết do Hib. Vi khuẩn Hib gây ra 2 bệnh nặng cho trẻ đó là viêm màng não mủ và viêm phổi do Hib. Trong số trẻ mắc bệnh viêm màng não mủ do Hib có 40% trẻ tử vong và 35% trẻ sẽ mang di chứng suốt đời, như: liệt, tâm thần, chậm phát triển trí tuệ, điếc... Đối với trẻ mắc bệnh viêm phổi, có 20 - 30% viêm phổi ở trẻ do Hib và nó đứng hàng thứ hai gây viêm phổi ở trẻ. (Trên thế giới, hàng năm viêm phổi gây ra 350.000 trường hợp tử vong ở trẻ em). Ngoài ra, vi khuẩn Hib còn gây ra các bệnh khác, như: viêm tai giữa, nhiễm trùng huyết, viêm xương, viêm màng ngoài tim...

Châu Á là nơi có tỷ lệ mắc bệnh do Hib cao, với số trẻ mắc bệnh hàng năm khoảng từ 20 - 30/100.000 trẻ. Cùng với sự tiến bộ trong chẩn đoán, tỷ lệ trên còn tiếp tục tăng cao. Theo bác sĩ Lương Thị Hồng Lê, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Hib thường lây truyền trực tiếp từ trẻ này sang trẻ khác thông qua các đường: nước bọt, đồ chơi hoặc các vật dụng mà trẻ cho vào miệng. Khả năng lây truyền sẽ tăng cao hơn trong môi trường nhà trẻ, mẫu giáo và những nơi có môi trường không bảo đảm vệ sinh. Tất cả trẻ em (đến 15 tuổi) đều có thể mắc Hib, nhưng thường gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là lứa tuổi từ 4 -12 tháng do hệ miễn dịch của trẻ ở độ tuổi này chưa tạo ra đủ kháng thể để kháng lại Hib đang sống cộng sinh trong hầu họng của mình. Theo các nhà chuyên môn, tình trạng kháng thuốc kháng sinh của Hib càng làm cho việc điều trị, kiểm soát trở nên khó khăn. Vì thế, ngoài các biện pháp tăng cường vệ sinh cá nhân và môi trường sống, sinh hoạt, việc chủ động tiêm ngừa là phương pháp tối ưu nhất. Các bậc phụ huynh cần tiếp cận với biện pháp phòng bệnh hiệu quả bằng vắc-xin nhằm bảo vệ con em mình trước khả năng gây bệnh của vi khuẩn Hib.

Từ trước đến nay, để phòng tránh các bệnh trên, các nhà chuyên môn khuyến cáo trẻ em dưới 1 tuổi nên tiêm vắc-xin ngừa Hib. Hiện nay, trẻ thường được tiêm loại vắc-xin phối hợp (5 trong 1) để phòng 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib trong chương trình tiêm chủng mở rộng vào tháng thứ 2, thứ 3 và thứ 4. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu của các nhà chuyên môn, kháng thể kháng Hib có chiều hướng đi xuống vào tháng thứ 12 sau khi tiêm 3 mũi cơ bản. Vì thế, khuyến cáo của nhà sản xuất về việc tiêm nhắc lại là cần thiết. Nhờ có trí nhớ miễn dịch nên chỉ cần một mũi tiêm nhắc lại miễn dịch lập tức đi lên và đạt mức bảo vệ trẻ trong thời gian dài. Cụ thể, trước khi tiêm mũi tiêm nhắc, mức độ bảo vệ kháng thể do Hib chỉ đạt 46%; sau khi tiêm mũi tiêm nhắc mức độ bảo vệ kháng thể do Hib tăng lên 99,1%. Điều đó cho thấy, lợi ích của mũi tiêm nhắc vắc-xin Hib là rất lớn. Chỉ cần tiêm một mũi nhắc lại (tiêm dịch vụ), các bậc phụ huynh đã có thể an tâm hơn về sức khỏe của con em mình vì trẻ sẽ được bảo đảm miễn dịch lâu dài.

Thời gian tiêm mũi nhắc của vắc-xin Hib (nhắc lại bằng vắc-xin đơn liều 0,5ml) từ tháng tuổi thứ 12- 24. Tuy nhiên, nên tiêm nhắc cùng khoảng thời điểm với mũi nhắc vắc-xin bạch hầu, ho gà, uốn ván (DPT) vào tháng tuổi thứ 18 của trẻ là tốt nhất.

HỒNG THUẬN