Năm nay doanh nghiệp khó thể dự trữ cà phê!

Nông dân Tây nguyên thu hoạch cà phê

Cà phê (CP) Tây nguyên bắt đầu bước vào vụ thu hoạch trong bối cảnh giá CP thế giới tụt giảm nhanh, doanh nghiệp (DN) bị lỗ với các hợp đồng chốt giá sau. Để đối phó với tình trạng giá cả thế giới không ổn định, kể từ ngày 18-11 vừa qua, các thành viên Câu lạc bộ (CLB) 20 DN CP hàng đầu Việt Nam quyết định chỉ xuất khẩu với hợp đồng giao ngay, thay vì chốt giá sau như thông lệ...

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch CLB, cho biết tất cả các thành viên trong CLB đã thống nhất là chỉ nên bán giao ngay. Lý do là giá ở thị trường Luân Đôn cứ xuống mãi, bán giao sau trừ lùi không phải là giá thật, ký xong tới khi chốt giá mua hàng thì giá đã xuống, DN bị lỗ mà lỗ thì người nông dân cũng chết theo. Do đó, bây giờ chúng tôi cứ thuận mua vừa bán, mua được của dân giá nào thì xuất bán giao ngay. Trước đây việc chốt giá theo thị trường Luân Đôn là của nhà xuất khẩu, bây giờ giao lại cho người mua là nhà nhập khẩu. Bán theo cách này giá CP Việt Nam bớt bị ảnh hưởng theo giá Luân Đôn, New York.

Ông Đỗ Hà Nam còn cho biết thêm, hiện nay người dân đang bán cà phê với giá từ 24.500 tới 25.000 đồng/kg, còn nếu thấp hơn giá đó thì họ giữ lại. Vào vụ chính thức thì cuối tháng 11 đầu tháng 12, vì CP hái xong còn phơi 20 ngày cho khô mới bắt đầu chế biến. Bây giờ dân đang thu hoạch nhưng phải đầu tháng 12 mới là rộ khai thác, đến hết tháng 1 mới thu hoạch xong.

- Với giá đó thì người trồng CP có lời không, có đủ tái sản xuất không thưa ông?

- Thực ra trước đây thời điểm thấp nhất giá CP có lúc xuống chỉ còn 4.000 - 5.000 đồng/kg. Giá hiện nay nông dân tính là thấp nhất và có thể chấp nhận, còn dưới giá thành thì họ không bán mà giữ lại. Với giá đó, người trồng đủ chi phí, nhưng lời thì không nhiều.

- Thưa ông, vấn đề mua trữ CP cho nông dân để bảo đảm giá dường như không được hiện thực?

- Mua trữ cho nông dân thì lấy tiền ở đâu để mua? Quan điểm Nhà nước là xem xét cho vay lãi suất 0%, nhưng việc đó còn trình duyệt và đến nay vẫn chưa có quyết định cuối cùng, cũng chưa ai trả lời là có cho vay hay không. Về mặt chủ trương bên Hiệp hội CP đã trình, các DN cũng đã đề nghị. Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp cũng đồng tình kiến nghị Nhà nước cho vay hỗ trợ lãi suất 0% giống như thu mua gạo, nhưng hiện nay chính phủ chưa trả lời.

- Sản lượng CP năm nay được dự báo như thế nào, thưa ông?

- Năm nay sản lượng giảm từ 15 tới 20%, nhưng đang thu hoạch nên chưa biết chính xác, tình hình có vẻ giảm nhiều hơn nữa. Ước tính đạt chừng hơn 1 triệu tấn tức khoảng 17 triệu bao. Năm ngoái xuất khẩu được hơn 1,16 triệu tấn, nhưng năm nay có thể chỉ được hơn 1,05 triệu tấn. Vụ CP 2008-2009 được mùa ở các tỉnh Lâm Đồng, Gia Lai và lượng hàng của vụ trước chuyển sang xuất khẩu trong tháng 11 và 12 khá nhiều, đồng thời một phần CP của Lào được các DN nhập vào Việt Nam rồi tái xuất đi khiến sản lượng xuất khẩu tăng cao. Tuy nhiên, điều đáng buồn là giá CP xuất khẩu lại liên tục rớt mạnh, đặc biệt là từ cuối quý I đầu quý II giá tụt thê thảm, khiến mức giá trung bình xuất khẩu của 11 tháng giảm khoảng 350 USD/tấn so với cùng kỳ.

NGUYỄN PHÚC (thực hiện)