Ngộ độc thực phẩm (NĐTP) là một trong những nguyên nhân gây tử vong lớn ở các nước đang phát triển. NĐTP thường xảy ra đột ngột, cấp tính, ngay sau khi ăn phải những chất độc hại cho cơ thể. Trong khi đó, ngày tết người tiêu dùng trữ nhiều thức ăn dễ dẫn đến hôi thiu; sử dụng thực phẩm kém chất lượng, chứa nhiều chất phụ gia không cho phép... là những nguyên nhân dẫn đến NĐTP.
Ngày tết, tình trạng đau bụng, trướng bụng không tiêu, buồn nôn, tiêu chảy, kiết lỵ, dị ứng mẩn ngứa... là những triệu chứng thường gặp. Đây chính là các triệu chứng NĐTP khi ăn phải TP bị ôi thiu, nhiễm khuẩn hoặc chứa chất độc... Chị Lê Thị Kim Loan, Phó Trưởng phòng Thông tin truyền thông và Quản lý ngộ độc - Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cho biết, có rất nhiều nguyên nhân gây NĐTP. Nhưng căn cứ vào nguyên nhân, người ta thường chia thành 4 loại NĐ: NĐ do vi khuẩn và độc tố của chúng; NĐ do bị ôi thiu; NĐ do chính thức ăn đã chứa sẵn chất độc (như: cá nóc, củ mì, măng, nấm độc, lá ngón...); NĐ do các hóa chất được cho thêm hoặc bị nhiễm lẫn vào thức ăn (như: thuốc trừ sâu, phẩm màu, các chất phụ gia độc hại...).
TP không được che đậy, bảo quản an toàn, không bảo đảm vệ sinh rất dễ bị NĐTP
Triệu chứng của NĐTP có khi chỉ tiêu chảy thoáng qua và tự hết; đa số có thể tự khỏi dù có hay không điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cần phải chú ý một số đặc điểm lâm sàng báo hiệu bệnh nặng cần phải điều trị tích cực như: trẻ quá nhỏ, người già dễ diễn biến nặng nhanh chóng do sức chịu đựng kém với tình trạng mất nước. Dấu hiệu mất nước nặng như: khát nhiều, khô niêm mạc, mắt trũng, véo da giữ nếp lâu, giọng nói yếu, mạch nhanh, huyết áp thấp hoặc không đo được, tổng trạng suy sụp nặng... Dấu hiệu nặng là nôn ói nhiều và liên tục, đau bụng nhiều. Triệu chứng NĐTP nặng rất nguy hiểm có thể gây chết người hoặc ít nhất cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và khả năng lao động trong một thời gian.
Chúng ta có thể xử lý NĐTP bằng cách, đối với một người có biểu hiện NĐTP mà còn tỉnh táo, cần làm cho chất độc lẫn trong thức ăn đào thải ra ngoài càng nhanh càng tốt. Chúng ta dùng hai ngón tay để ngoáy họng hay dùng một thìa nhỏ hoặc tăm bông đưa vào góc lưỡi để gây nôn. Khi bệnh nhân nôn, để đầu cúi thấp hơn ngực, tránh bị sặc vào phổi. Tuy nhiên chú ý, nếu chất gây độc là dầu hỏa, xăng, hóa chất trừ sâu, thuốc chuột... thì không nên gây nôn vì có thể sẽ làm cho bệnh nhân hít chất độc vào phổi hoặc lên cơn co giật khi đang nôn. Trường hợp này nhanh chóng cho bệnh nhân uống than hoạt tính (20 - 30g nếu là người lớn; 5 - 10g đối với trẻ em) vì than hoạt tính có tác dụng gắn giữ các chất độc không cho thấm vào máu. Tiếp đó, cho uống sulfale magnesium, sorbitol để tống chất độc và than hoạt tính qua đường phân. Phải cho bệnh nhân uống nhiều nước để than hoạt tính dễ dàng đi ra ngoài. Lúc này, bệnh nhân bị mất nước nghiêm trọng nên cần bù nước và chất điện giải bằng cách cho uống Oresol hoặc nước cháo, nước cam, nước dừa, nhất là sau mỗi lần nôn hay đi ngoài. Tiếp đó, cho bệnh nhân ăn các thức ăn mềm, dễ tiêu. Nếu thấy không cải thiện mà mất nước nặng, li bì, sốt cao hay phân có máu thì phải khẩn trương đưa BN đến bệnh viện để được điều trị kịp thời.
Tuy nhiên, NĐTP là những bệnh có thể hoàn toàn phòng tránh được. Để phòng ngừa NĐTP trong những ngày tết, mọi người chỉ cần giữ gìn vệ sinh ăn uống thật tốt. TP để chế biến bảo đảm tươi, sạch; nơi chế biến, bảo quản thường xuyên được giữ gìn vệ sinh sạch sẽ; sử dụng nước đun sôi để nguội; thức ăn sống, chín phải để riêng và đi theo một chiều; TP đã chế biến phải che đậy và bảo quản ở nhiệt độ cần thiết; không sử dụng TP ôi thiu... đồng thời, lựa chọn TP an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.
Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống; tự giác thực hiện ăn chín, uống chín, ăn sạch là biện pháp đơn giản nhưng sẽ ngăn chặn được một tỷ lệ khá lớn NĐTP.
THU THẢO
Xem thêm bình luận