Người Việt và hàng Việt: Vẫn chưa thật gần!

“Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”, “Mua một sản phẩm hàng Việt là triệt tiêu một sản phẩm hàng lậu”… là những khẩu hiệu đã dần đi vào “nếp nghĩ” của nhiều người tiêu dùng (NTD). Với việc nâng cao khả năng cạnh tranh các sản phẩm hàng hóa, tạo được uy tín đối với NTD của các doanh nghiệp (DN) trong nước là bước đi hữu hiệu trong thời buổi “người khôn của khó” như hiện nay.

Xu hướng chuộng hàng Việt

Theo quy luật thông thường, cận tết là lúc các sản phẩm hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng có xu hướng gia tăng thâm nhập thị trường nội địa. Song song với việc các DN kinh doanh chân chính thì vẫn tồn tại hiện tượng buôn bán hàng giả, hàng lậu, vi phạm sở hữu trí tuệ dù các cơ quan chức năng luôn kiểm tra triệt để. Gần đây nhất, dư luận đang xôn xao với vụ “hàng hiệu” làm giả, nhái các thương hiệu nổi tiếng của Pháp, Ý, Mỹ… bày bán tại các trung tâm thương mại, shop thời trang lớn tại TP.HCM. Nhiều người dở khóc, dở mếu vì trót bỏ ra một số tiền không nhỏ để sở hữu món đồ không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Ngay trên địa bàn Bình Dương trong vòng 3 năm trở lại đây, cơ quan chức năng cũng đã phát hiện một số vụ tàng trữ hàng nhập lậu với số lượng tương đối lớn với 2.720 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt, thanh lý hàng tịch thu và truy thu thuế hơn 10 tỷ đồng…

 Cần nhân rộng nhiều “phiên chợ vui” đưa hàng Việt về vùng nông thôn và khu, cụm công nghiệp Trong khi đó, có thể thấy, các mặt hàng Việt Nam chất lượng cao khoảng 5 năm trở lại đây đã phủ sâu, rộng tại các kênh phân phối từ chợ, siêu thị... Nhiều sản phẩm có bao bì đẹp, bắt mắt, được kiểm duyệt và chứng nhận chất lượng rõ ràng với giá bán hợp lý nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Uy tín dần dần được khẳng định. Theo ghi nhận, liên tục trong 3 năm gần đây, tại các siêu thị đều có kế hoạch cụ thể để cân đối giữa hàng nội, hàng ngoại. Tại 2 hệ thống siêu thị bán lẻ lớn nhất nước là Co.opMart và Big C, bánh kẹo nội hiện chiếm tới hơn 90% và thường có mức giá thấp hơn hàng nhập ngoại cùng chủng loại khoảng 20%. Với chương trình “Đưa hàng Việt về nông thôn”, Co.opmart thực hiện những chuyến bán hàng lưu động phục vụ bà con vùng sâu, vùng xa với mức giảm giá từ 5 - 40% và nhiều quà tặng kèm theo. Chị Hoàng Thị Thủy (Phú Mỹ, TP.TDM) cho biết: “Trước đây, tôi thường mua sữa ngoại cho con uống, nhưng nay thấy những dòng sản phẩm sữa nội cũng đáp ứng được yêu cầu mà giá rẻ hơn nên đương nhiên tôi ưu tiên lựa chọn và hoàn toàn yên tâm”.

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, cộng thêm việc phát hiện nhiều DN nước ngoài có dấu hiệu chuyển giá và trốn thuế tại Việt Nam thì những sản phẩm thương hiệu Việt càng có cơ hội chiếm lĩnh thị trường. “Nói thật, tôi rất thích uống Coca Cola, nhưng từ nay sẽ chuyển qua các sản phẩm có trách nhiệm với xã hội hơn. Một quán nước giải khát mỗi tháng còn phải đóng mấy trăm ngàn tiền thuế, vậy mà một công ty lớn tồn tại đã 18 năm mà không đóng cho quốc gia một đồng thuế thu nhập doanh nghiệp thì thật là vô lý” - anh Triệu Phong (Chánh Nghĩa, TP.TDM) bức xúc nói.

Cần coi trọng quyền lợi người tiêu dùng

Sau 3 năm triển khai thực hiện cuộc vận động (CVĐ) “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đại diện Sở Công Thương tỉnh cho biết, để thực hiện hiệu quả CVĐ, sở đã có những chương trình triển khai đồng bộ như: chương trình bình ổn thị trường; công tác chống buôn lậu, chống sản xuất và buôn bán hàng giả, gian lận thương mại… Đặc biệt, chương trình đưa hàng Việt về nông thôn, khu, cụm công nghiệp đã tổ chức thành công 22 phiên chợ, bình quân có 30 DN tham gia với khoảng 50 gian hàng, 10.000 lượt khách tham quan mua sắm với tổng doanh thu đạt 16,796 tỷ đồng. Anh Lê Hữu Duy (công nhân KCN Mỹ Phước 2) khẳng định: “Tôi rất ủng hộ những đợt đưa hàng Việt về KCN vì giá rẻ hơn và cũng yên tâm hơn với hàng Việt Nam chất lượng cao”.

Qua trao đổi với cán bộ Trung tâm Xúc tiến thương mại (XTTM), Sở Công Thương được biết, các DN đã có sự chuyển biến trong cải tiến chất lượng hàng hóa, mẫu mã, chú trọng khai thác thị trường nội địa và nâng cao sức cạnh tranh. Các đơn vị tham gia kế hoạch bình ổn thị trường chủ động tổ chức thực hiện tại 68/82 điểm đã chọn với thời gian bán hàng từ 1 - 2 ngày. Tuy nhiên, có một nghịch lý đối với hàng Việt Nam vẫn đang tồn tại đó là “nơi cần thì thiếu, nơi đã bão hòa thì khó cạnh tranh”. Thị trường nông thôn và đặc biệt là tại các khu, cụm công nghiệp là mảnh đất “màu mỡ” của hàng Việt nhưng các DN lại chẳng mấy mặn mà. Anh Duy cũng cho biết tâm tư của mình: “Thực sự những phiên chợ vui vừa giúp chúng tôi có thể tìm mua hàng Việt Nam, vừa an tâm chất lượng nhưng số lần tổ chức còn quá ít”. Trong báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện chương trình “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” cũng nêu rõ những tồn tại, hạn chế là do “sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo các cấp chưa thường xuyên. Số lượng DN hưởng ứng các phiên chợ còn ít. Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường còn bất cập, phần nào ảnh hưởng đến niềm tin của NTD đối với chất lượng sản phẩm hàng Việt”.

Trong thời buổi “của khó người khôn” nhưng với sự trợ giúp của Nhà nước trong hoạch định chính sách, tinh thần ủng hộ hàng Việt của người dân là cơ hội tuyệt vời cho các nhà sản xuất trong nước. Vấn đề đặt ra là các DN phải đặt quyền lợi của NTD lên trên hết. Sản phẩm làm ra phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, mẫu mã với giá cả phù hợp thì NTD sẽ luôn đồng hành cùng hàng Việt. Khi NTD hài lòng với chất lượng hàng nội thì sẽ tin dùng và “chung thủy”.

Đại diện Trung tâm XTTM tỉnh cho biết: “Khó khăn thì nhiều, nhưng nhìn chung những nhiệm vụ bước đầu trong CVĐ “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” đã được thực hiện. Tâm lý NTD cũng dần thay đổi, ủng hộ tích cực hàng sản xuất trong nước. Tuy nhiên, các DN cần nhìn thấy thị trường tiêu thụ đầy tiềm năng trên địa bàn tỉnh và có sự đầu tư cho thị trường này. Song song đó, DN cũng rất cần sự hỗ trợ từ phía chính quyền như tuyên tuyền, vận động người dân cho đến hỗ trợ DN thuê mặt bằng tổ chức…”.

THANH LÊ