Phát triển vành đai công nghiệp gắn với đô thị - dịch vụ

Để phát triển công nghiệp bền vững, Bình Dương đang điều chỉnh phân bố không gian phát triển công nghiệp. Theo đó, các khu công nghiệp sẽ phát triển theo mô hình gắn kết với các vành đai giao thông để thuận tiện cho vận tải và kết nối liên vùng, tạo động lực phát triển kinh tế không chỉ cho Bình Dương mà còn cho toàn vùng Đông Nam bộ.

 Thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp

Đến nay, Bình Dương là một trong những địa phương có tỷ lệ đô thị hóa cao nhất cả nước (đạt 85%) với 5 thành phố và sở hữu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Bình Dương cũng là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về sản xuất công nghiệp, thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Để tăng sức cạnh tranh, Bình Dương đang tập trung thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp (KCN) được quy hoạch. Bình Dương đã quy hoạch gần 20.000 ha đất công nghiệp mới để hình thành vành đai công nghiệp thế hệ mới dọc theo đường Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh, cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, đường Hồ Chí Minh (đoạn qua các tỉnh Bình Phước, Bình Dương, Tây Ninh, Long An). Theo quy hoạch, sẽ có gần 200km cao tốc đi qua Bình Dương, kết nối sân bay, cảng biển… từ đó tạo ra động lực và không gian phát triển mới cho địa phương.

Theo các nhà đầu tư, Bình Dương có tầm nhìn quy hoạch khá tốt khi hạ tầng liên tục được xây dựng và ngày càng hoàn thiện. Cụ thể, Bình Dương quy hoạch các hành lang kinh tế, công nghiệp, đô thị, dịch vụ gắn kết với các hành lang giao thông kết nối liên vùng như đường Vành đai 3, Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh, các tuyến quốc lộ đi qua địa bàn. Các KCN sẽ phát triển theo mô hình gắn kết với các vành đai giao thông để thuận tiện cho vận tải và kết nối liên vùng, tạo động lực phát triển kinh tế không chỉ cho Bình Dương mà còn cho toàn vùng Đông Nam bộ.

Ông Nguyễn Trung Tín, Trưởng ban Quản lý các KCN Bình Dương, cho biết từ nay đến năm 2030, tỉnh sẽ đầu tư thêm 10 KCN mới, trong đó 2 KCN tại huyện Bắc Tân Uyên và TP.Tân Uyên sẽ được đầu tư trong năm 2025, với tổng diện tích 1.000 ha; 8 KCN khác tại các huyện Bắc Tân Uyên, Dầu Tiếng và Phú Giáo được đầu tư đến cuối năm 2030, với tổng diện tích trên 6.000 ha.

Bình Dương định hướng phát triển các đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng) và mô hình Khu liên hợp công nghiệp - đô thị - dịch vụ. Theo đó, hệ thống KCN sẽ được bố trí dọc theo các vành đai và hành lang giao thông chính, đặc biệt là khu vực dọc đường Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh và các tuyến đường cao tốc kết nối với cảng biển, sân bay quốc tế giúp tăng cường khả năng kết nối giao thông và logistics.

Mở rộng không gian phát triển

Chủ trương chuyển hướng phát triển công nghiệp về phía Bắc của tỉnh đã và đang phát huy hiệu quả, giúp các địa phương phát triển công nghiệp nhanh. Thời gian tới, Bình Dương tiếp tục mở rộng không gian phát triển, dịch chuyển hành lang công nghiệp lên các địa phương còn nhiều dư địa như Dầu Tiếng, Phú Giáo…

Quy hoạch tỉnh Bình Dương thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định rõ chiến lược dịch chuyển doanh nghiệp (DN) ngoài KCN và “tái định cư” các nhà máy, dịch chuyển vào các KCN xanh tại khu vực phía Bắc của tỉnh đã được quy hoạch cụ thể. Ông Phạm Ngọc Thuận, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Becamex IDC, cho biết đây là một định hướng đột phá để tạo dư địa cho không gian phát triển mới ở TP.Thuận An và TP.Dĩ An. Không gian phát triển công nghiệp truyền thống sẽ được quy hoạch và chuyển đổi trở thành không gian cho phát triển khoa học - công nghệ, dịch vụ chất lượng cao, đô thị đáng sống. Quá trình chuyển đổi dư địa này sẽ giúp Bình Dương thu hút được nguồn lực rất lớn để thúc đẩy phát triển, tạo cộng hưởng phát triển hai con số. Đặc biệt, quá trình “tái định cư DN và tạo dư địa để chuyển đổi” một cách tự nhiên sẽ tái cấu trúc được cơ cấu dân số, thu hút được tầng lớp dân số mới đóng góp giá trị gia tăng lớn hơn cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hiện Bình Dương tiếp tục triển khai mạnh mẽ định hướng di dời công nghiệp lên phía Bắc, mở rộng không gian phát triển, phát huy điều kiện tốt nhất để xây dựng hạ tầng mới đáp ứng yêu cầu chất lượng cao của tỉnh.

Theo lãnh đạo Sở Công thương, sở đang tham mưu UBND tỉnh xây dựng các tiêu chí đánh giá xác định các DN nằm ngoài khu, cụm công nghiệp ở địa bàn phía Nam chuyển đổi công năng, di dời vào các khu, cụm công nghiệp. Bình Dương cũng đang xây dựng chính sách hỗ trợ theo đúng quy định của pháp luật. Trong đó, các chính sách hỗ trợ cho DN sẽ tập trung vào 2 nhóm: Nhóm DN bắt buộc phải di dời và nhóm DN vẫn đủ điều kiện hoạt động nhưng khuyến khích di dời. Đối với chính sách hỗ trợ đối với người lao động gồm: Chính sách lương ngừng việc; trợ cấp mất việc làm; đào tạo nghề…

Chủ trương chuyển hướng phát triển công nghiệp về phía Bắc của tỉnh đã và đang phát huy hiệu quả, giúp các địa phương phía Bắc phát triển công nghiệp nhanh. Nhiều KCN, cụm công nghiệp với quy mô lớn, hiện đại đang được quy hoạch và xây dựng tại các huyện Bàu Bàng, Phú Giáo, Dầu Tiếng... góp phần tạo bộ mặt đô thị khác biệt cho các địa phương nơi đây. Ông Phạm Ngọc Thuận nhận định việc thực hiện thành công đề án dịch chuyển DN và tái thiết đô thị phía Nam, phát triển công nghiệp thông minh, sinh thái ở phía Bắc của tỉnh sẽ tạo cú hích lớn giúp Bình Dương thu hút nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, uyển chuyển vượt qua bẫy đô thị hóa, bẫy môi trường và bẫy bất bình đẳng.

 NGỌC THANH