Cao huyết áp (CHA) là bệnh khá phổ biến trong cộng đồng và tăng theo độ tuổi. Nó được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”, vì phần lớn bệnh thường không có triệu chứng. CHA chỉ được phát hiện khi đã gây những tai biến nghiêm trọng hoặc khi được đo huyết áp. Để phòng chống CHA, người già nên thay đổi lối sống: giảm muối, mỡ trong khẩu phần ăn hàng ngày và tập thể dục nhẹ nhàng.
Bác sĩ Nguyễn Hữu Đôn, Trưởng khoa khám bệnh, Bệnh viện Điều dưỡng - Phục hồi chức năng tỉnh cho biết, CHA có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm ở nhiều cơ quan như đột quy, đáy mắt, tim mạch, não, thận. Thể hiện rõ nhất là những tai biến nghiêm trọng như hôn mê do tai biến mạch máu não, di chứng liệt nửa người, suy tim, thiếu máu cơ tim, suy thận... có thể gây tử vong. Trong khi đó, bệnh CHA trên 90% không có nguyên nhân. Người già là đối tượng thường gặp do mạch máu có độ co giãn kém.
Để phát hiện bệnh CHA tôt nhất là do huyết áp
Bệnh CHA biểu hiện ra sao? Người bị CHA phần lớn không biết mình bệnh vì thường không có triệu chứng, chỉ được phát hiện khi đo huyết áp. Vì vậy CHA được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”. Tuy nhiên, đôi khi có một số triệu chứng có khả năng dự báo trước như nhức đầu, hoa mắt, ù tai, chóng mặt. Vì vậy việc tốt nhất để biết mình có bị CHA hay không là nên đo huyết áp.
Theo bác sĩ Đôn, cách hữu hiệu nhất để người già đối phó với bệnh CHA là thay đổi lối sống: phải giảm lượng muối, mỡ trong khẩu phần ăn hàng ngày. Theo tính toán chỉ nên ăn lượng muối dưới 5 mg/ngày và hạn chế tối đa mỡ động vật. Ngoài ra, nên kiêng rượu, thuốc lá và chất kích thích.
Tập thể dục là liệu pháp rất tốt đối với người già, trong đó gồm cả người bị CHA. Tuy nhiên người CHA lâu ngày thường dẫn đến suy tim nên phải vận động vừa phải, đi bộ là biện pháp tốt nhất. Ngoài ra, người già có thể tập dưỡng sinh, thái cực quyền... Tuyệt đối không nên sử dụng những bài tập nặng, làm việc quá sức. Và người bị CHA phải sử dụng thuốc hạ huyết áp thường xuyên để tránh tai biến.
Ngoài ra, bác sĩ cũng có một số lời khuyên cho người bị CHA, buổi sáng, khi tỉnh dậy không nên vội rời khỏi giường. Hãy nằm trên giường cử động chân tay, đầu, cổ cho cơ bắp, mạch máu toàn thân hoạt động bình thường. Sau đó từ từ ngồi dậy, rồi mới ra khỏi giường vận động. Nên rửa mặt và súc miệng bằng nước ấm. Nếu nước quá nóng hay quá lạnh đều ảnh hưởng đến huyết áp. Khi súc miệng xong nên uống một cốc nước ấm, sẽ có tác dụng “rửa” dạ dày, ruột, vừa làm loãng máu, giảm độ đậm đặc của huyết dịch, tuần hoàn máu được thông suốt hơn. Về ăn uống, bữa sáng cần ăn uống nhẹ, thanh đạm, không ăn quá no và cũng không nên nhịn; bữa trưa cần ăn đầy đủ dinh dưỡng, nhưng cũng đừng ăn no quá. Tốt nhất là sử dụng thực phẩm hấp, luộc, tránh thức ăn chiên xào. Nên ăn nhiều rau quả xanh để cung cấp chất xơ cho cơ thể và các sản phẩm từ ngũ cốc, trái cây, sản phẩm từ sữa... Trong các loại thịt thì ưu tiên cá, sau đó đến thịt gia cầm, cuối cùng mới đến thịt bò, heo. Ngoài giảm ăn muối thì cũng cần hạn chế các thực phẩm giàu natri như: tôm khô, trứng vịt muối, chanh muối, thịt chà bông...
THU THẢO
Xem thêm bình luận