Phòng bệnh khi trời lạnh

Nếu muốn phòng tránh cảm lạnh thì nên tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày và 5 ngày/tuần để tạo những tác động vào hệ miễn dịch.

Dù không buốt giá như các tỉnh miền Bắc nhưng mưa lạnh những ngày qua cũng khiến cho người dân các tỉnh Đông Nam bộ đứng trước nhiều nguy cơ bệnh tật mà dễ gặp nhất là trúng gió, cảm lạnh, là những loại mà Đông y gọi là bệnh “thời khí” - bệnh do thời tiết, khí hậu gây nên.  

 Tập thể dục mỗi ngày giúp phòng bệnh khi trời lạnh

Không uống rượu chống lạnh

Trúng gió hay xảy ra khi trời lạnh. Người trúng gió thường ớn lạnh gáy, sống lưng, tay, chân kèm nhức đầu, chóng mặt, cũng có thể hôn mê và nguy hiểm tính mạng. Với Tây y, trúng gió thì cần uống thuốc trị cảm, uống thêm vitamin C (có nhiều trong các loại trái cây) để tăng sức đề kháng; với Đông y thì cạo gió, đánh gió, hút giác, lể... rồi cho người bệnh uống nước đường gừng nóng, ăn cháo hành, tía tô.

Vấn đề cần nói là ở chỗ nếu trúng gió nếu nhẹ thì điều trị đơn giản nhưng không điều trị triệt để thì sẽ mệt mỏi khó chịu kéo dài hoặc giảm đề kháng. Để phòng tránh trúng gió, người già và trẻ em nên hạn chế ra ngoài trời khi nhiệt độ xuống thấp nhưng cần vận động chứ không nên nằm hoặc ngồi yên một chỗ, không bật máy điều hòa quá ấm hoặc lò sưởi quá chênh lệch với nhiệt độ bên ngoài. Giữ ấm cơ thể là quan trọng nhất nhưng phải giữ ấm toàn thân. Các cụ già nên đợi khi có ánh sáng mặt trời, sương lạnh tan bớt rồi hãy ra khỏi nhà (nếu cần), khi vận động thấy nóng người có thể cởi bớt trang phục chứ không cởi hẳn hoặc mặc phong phanh; không nên uống rượu để chống lạnh; khi tắm cần tránh nơi gió lùa, lau người khô nhanh rồi chui vào chăn nằm tới khi ấm.

Ngủ ít, dễ cảm lạnh

Khi mắc chứng cảm lạnh thì chúng ta thường rùng mình, da tái, mệt đến mức ngủ lịm. Nếu muốn phòng tránh thì nên tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày và 5 ngày/tuần để tạo những tác động vào hệ miễn dịch trong quá trình chống cảm lạnh. Mỗi đêm ngủ ít hơn 7 giờ thì nguy cơ cảm lạnh hơn gấp 3 lần so với ngủ hơn 7 giờ.

Về điều trị cảm lạnh, nếu phản ứng đầu tiên của bạn là nghĩ đến việc uống một cốc nước cam để tăng vitamin C cho cơ thể thì hãy suy nghĩ lại, vì các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Úc và Đại học Helsinki (Phần Lan) đã chứng minh rằng với đa số mọi người, vitamin C không có tác dụng giảm các triệu chứng cảm lạnh. Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Cảm lạnh tại Đại học Cardiff cũng cho thấy khi một người khỏe mạnh ở cùng phòng với người bị cảm lạnh thì cũng rất khó lây bệnh.

Khi thấy có người cảm lạnh, chúng ta cần theo dõi nhịp thở của họ để nếu ngưng thở thì phải hô hấp nhân tạo ngay rồi đưa ra khỏi chỗ lạnh, tránh gió, phủ kín đầu, cởi bỏ quần áo ướt (nếu có) đồng thời gọi xe cấp cứu. Không dùng nước nóng, miếng sinh nhiệt hoặc đèn tỏa nhiệt để làm ấm bệnh nhân mà chỉ áp gạc ấm vào cổ, thành ngực, háng để cơ thể ấm lại; không cố gắng làm ấm tay chân bệnh nhân. Nên cho người bệnh ăn cháo trộn lá tía tô, hành, gừng. Trong lúc ăn nên cúi đầu hít hơi nóng và mùi tinh dầu. Ăn xong thì trùm chăn kín từ 10 - 15 phút cho cơ thể thoát mồ hôi. Trà, súp nóng hoặc một tách trà thảo dược với chút nước cốt chanh và một thìa mật ong là những món rất tốt cho người bị cảm lạnh.

Về ăn uống, ngoài vitamin C, chúng ta cần tăng cường bổ sung vitamin A (gan động vật, cà rốt, rau màu xanh đậm…) và thực phẩm giàu axit béo, nhiệt lượng cao; ăn nhiều bắp cải, đậu phụ và nhất là các thực phẩm chứa nhiều methionine (thịt gà, thịt bò, trứng…).

 Chỉ nên xông 1 - 2 lần trong một trận cảm

Nếu thấy người bệnh cảm lạnh đến mức hạ đường huyết, bủn rủn chân tay, toát mồ hôi, chân không đứng vững thì biện pháp hiệu quả nhất là đánh gió, giải cảm. Nhưng nếu không nắm vững kỹ thuật thì không nên cạo gió bằng đồng xu, vì nhiều trường hợp cạo không đúng cách sẽ gây xuất huyết dưới da. Nồi nước xông với các loại lá thơm chứa tinh dầu (chanh, sả, tía tô...) rất tốt nhưng chỉ nên xông 1 - 2 lần trong một trận cảm, xông nhiều sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

 Lương y HOÀNG CHÂU