Táo bón (TB) là chứng bệnh gây nhiều khổ sở cho người cao tuổi (NCT), bởi phần lớn NCT mắc bệnh này. Nhiều cụ “ôm” nhà vệ sinh hàng giờ đồng hồ mà vẫn... bó tay. Có nhiều cách để giảm thiểu tình trạng này như, bổ sung thực phẩm nhiều chất xơ, tập những bài thể dục phù hợp...
Kể bệnh với bác sĩ, bác Nguyễn Hoàng, hơn 70 tuổi tâm sự: có khi cả tuần tôi mới đi đại tiện một lần. Nhiều bữa đau bụng, “ôm” nhà vệ sinh cả tiếng đồng hồ... đành phải đi vào. Bác sĩ có thuốc gì cho tôi uống để đi đại tiện dễ dàng hơn.
Vận động nhẹ nhàng giúp NCT khỏi bị TB
Bác sĩ Nguyễn Hữu Đôn, Trưởng khoa khám bệnh, tư vấn dinh dưỡng Bệnh viện Phục hồi Chức năng tỉnh cho biết, TB là bệnh hay gặp ở NCT. Ngoài nguyên nhân TB do thuốc men, bệnh đường tiêu hóa, hoặc có khi do mắc các bệnh như tai biến mạch máu não, bệnh Parkinson... Còn do ít vận động, thiếu chất xơ, uống không đủ nước, không có thói quen đi tiêu.
Khi TB, phân bị khô lại. Phân khô cứng có thể đưa đến tắc nghẽn ruột khi bị TB, đại tràng phản ứng lại bằng cách tiết ra nhiều chất nhờn và nước làm bệnh nhân bị tiêu chảy. Chính tiêu chảy này làm người ta uống thuốc trị tiêu chảy làm bệnh này càng thêm trầm trọng. Đặc tính của tiêu chảy gây ra bởi TB là phân có cục và có lỏng. Bệnh chia ra làm 2 giai đoạn: TB rồi đến tiêu chảy, sau tiêu chảy lại TB.
Ngoài ra TB còn gây ra bí tiểu do sự dãn nở của đại tràng và bắp thịt ở vùng xương chậu. Cục phân cứng có thể đè lên cổ bọng đái làm bí tiểu rất khó chịu. TB gây ra đau bụng, nóng sốt, nhiễm trùng, nhiễm độc phình đại tràng và xoắn đại tràng hình chữ Z. TB có thể làm thủng ruột. Khi rặn nhiều quá, bệnh nhân có thể bị nhồi máu cơ tim.
Bên cạnh chữa TB theo chỉ định của bác sĩ thì NCT cần chủ động phòng ngừa TB. Cách ngừa bệnh TB tốt nhất, đó là dùng thực phẩm nhiều chất xơ, uống nhiều nước, thể dục thể thao và thói quen đi tiêu mỗi ngày. Bác sĩ Nguyễn Hữu Đôn có lời khuyên, ở người già thì thức ăn giàu chất xơ là lựa chọn hàng đầu. Đây là nhóm thức ăn được khuyến cáo cần thiết sử dụng cho nhiều bệnh mạn tính đang có xu hướng gia tăng như tim mạch, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, đái tháo đường, béo phì, rối loạn lipid... Đặc biệt, chất xơ còn vô cùng quan trọng cho người mắc các bệnh đường tiêu hóa như táo bón, trĩ, dự phòng ung thư đại tràng, chống TB, giúp vi khuẩn đường ruột cân bằng. Chất xơ có trong sản phẩm tự nhiên tốt hơn là chất xơ có trong các thức ăn chế biến sẵn. Rau quả tươi, nhất là những rau màu xanh thẩm như cải xanh, súp lơ... đều giàu chất xơ. Ngoài chất xơ thì các thực phẩm có tác dụng phòng chống TB là nhóm thức ăn có bổ sung vi sinh vật sống có lợi cho cơ thể, làm cân bằng vi khuẩn đường ruột... Sữa chua là một trong những loại đồ ăn rất tốt.
Uống đủ nước, trung bình một người phải uống nước (các loại) 1,5 lít/ngày. Nếu là mùa hè hay tập thể dục có đổ mồ hôi phải uống ít nhất là 2 lít/ngày. Ở NCT, cảm giác khát nước thường bị mất nên họ uống nước ít. Cách hay nhất là để 2 lít nước ở nơi chúng ta thường thấy (trên bàn hay đầu giường) để dễ nhớ mà uống. Không cần phải tập thể dục nhiều để dễ đi tiêu. Chỉ cần làm động tác thể dục hay đi bộ nửa giờ mỗi ngày là có thể đi tiêu dễ dàng. Ngoài ra, tạo thói quen đi tiêu: thường vào buổi sáng vừa thức dậy hay sau mỗi bữa ăn, tiêu hóa vận chuyển mạnh làm ta muốn đi tiêu. Chúng ta nên đi tiêu đúng giờ và không cho ai quấy rầy.
THU THẢO
Xem thêm bình luận