XVĐM là hiện tượng thành của động mạch bị xơ cứng, làm cho lòng động mạch bị hẹp lại gây nên hiện tượng thiếu máu cục bộ cho một bộ phận cơ thể, có nơi lòng động mạch bị xơ vữa bong ra gây tắc mạch cục bộ. BS chuyên khoa II Trần Văn Thu, Bệnh viện Điều dưỡng - Phục hồi chức năng tỉnh, cho biết XVĐM có thể gặp ở mọi nơi trong cơ thể, nhưng nguy hiểm nhất là ở động mạch nuôi tim (tức động mạch vành), động mạch não.
Những người cao tuổi
nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm bệnh XVĐM
Nguyên nhân gây bệnh
Theo nghiên cứu của các nhà chuyên môn, các yếu tố nguy cơ của bệnh XVĐM, gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá, béo phì, nghiện bia rượu, người cao tuổi… Nguyên nhân chính gây XVĐM là do cholesterol trong máu tăng cao (mỡ máu cao). Qua nghiên cứu và tổng kết, nguyên nhân của sự gia tăng cholesterol trong máu lệ thuộc nhiều vào chế độ ăn. Cholesterol trong máu cao thường gặp ở những người ăn quá nhiều thức ăn có chứa cholesterol (như phủ tạng động vật, các loại thịt màu đỏ, tôm, trứng, các loại mỡ động vật), bơ, sữa toàn phần, những thực phẩm chứa nhiều axit béo bão hòa, chế độ ăn dư thừa năng lượng gây béo phì. Thống kê cũng cho thấy, có thể có tính chất gia đình (trong gia đình từng có người mắc bệnh) hoặc do mắc một số bệnh như suy giáp, hội chứng thận hư, đái tháo đường, một số bệnh gây rối loại protein máu, những người ít vận động lại ăn thức ăn nhiều đạm, nhiều mỡ khiến cho năng lượng tích tụ thành mỡ, tăng lượng cholesterol xấu và giảm lượng cholesterol tốt. BS Thu khẳng định, XVĐM rất dễ dẫn đến nhồi máu cơ tim - đây là một trong những hậu quả nguy hiểm của bệnh.
Triệu chứng bệnh âm thầm
Trong giai đoạn đầu của bệnh XVĐM có rất ít triệu chứng và thường diễn ra một cách âm thầm. Vì vậy, những người có yếu tố nguy cơ cần được khám bệnh định kỳ và làm xét nghiệm máu để biết có tăng cholesterol hay không. Ngoài ra, cũng nên kiểm tra đường máu lúc đói và đo huyết áp định kỳ. Khi đã được BS khám bệnh và kết luận bị tăng huyết áp thì cần kiểm tra huyết áp định kỳ và dùng thuốc đều đặn theo đơn thuốc của BS, không được tự động đổi thuốc và không được tự động ngưng sử dụng thuốc. Đối với đường huyết, khi có kết luận của BS khám bệnh kết luận (thông qua xét nghiệm đường máu lúc đói và làm nhiều lần) là bị bệnh đái tháo đường thì người bệnh cần tuân theo chỉ dẫn của BS. Không nên quá lo lắng, vì lo lắng làm ảnh hưởng đến sức khỏe chung, làm tăng bệnh đái tháo đường và XVĐM.
Khuyến cáo của BS
Theo BS Thu, chế độ ăn có vai trò hết sức quan trọng trong việc phòng bệnh XVĐM. Những người có yếu tố nguy cơ bị XVĐM cần thực hành chế độ ăn lành mạnh. Cần hạn chế ăn các loại mỡ động vật mà thay vào đó bằng dầu thực vật (như dầu lạc, dầu vừng). Đặc biệt, không nên ăn dầu dừa vì trong dầu dừa có nhiều axit béo bão hòa dễ gây nên hiện tượng XVĐM. Nên ăn các loại thức ăn có nguồn gốc từ đậu nành. Mỗi tuần nên có từ 2 - 3 ngày ăn cá, vì trong mỡ của cá có nhiều chất béo omega 3 rất tốt cho thành động mạch. Không nên ăn các loại lòng heo, trâu, bò và hạn chế ăn tôm, trứng. Nên tăng cường ăn rau xanh, trái cây trong các bữa ăn hàng ngày. Riêng đối với người bị đái tháo đường, hạn chế các loại trái cây ngọt, như: mít, xoài, na, hồng xiêm.
Ngoài chế độ ăn, cần vận động cơ thể một cách hợp lý bằng cách tập thể dục dưỡng sinh, đi bộ hoặc chơi các môn thể thao khác… phù hợp với sức khỏe từng người. “Nếu vận động đều, có bài bản và phù hợp với từng người thì có thể làm tăng lượng cholesterol tốt và giảm cholesterol xấu trong cơ thể; đồng thời làm giảm huyết áp đối với người đang bị tăng huyết áp. Nếu đã áp dụng tất cả các biện pháp trên nhằm làm giảm cholesterol nhưng vẫn chưa đạt kết quả thì phải dùng đến thuốc. Tất nhiên dùng thuốc loại gì, liều lượng ra sao, thời gian bao lâu… phải theo chỉ định của BS khám bệnh. Người bệnh không nên tự mua thuốc để dùng”, BS Thu nói.
HỒNG THUẬN
Xem thêm bình luận