Quản lý chặt, xử phạt nghiêm sản xuất thực phẩm vi phạm

Mặc dù đã có quy định hoạt động, xử phạt vi phạm trong quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm, tuy nhiên khi thực hiện công tác kiểm tra, các cơ quan chức năng vẫn phát hiện nhiều loại thực phẩm sử dụng phụ gia, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm vượt quá giới hạn cho phép, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

 Nhiều trường hợp vi phạm

Theo quy định của Bộ Y tế, hàn the bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm với bất cứ hàm lượng và cách thức nào. Tuy vậy, theo đại diện ngành quản lý thị trường (QLTT) tỉnh, mặc dù lực lượng QLTT tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhưng vẫn còn tình trạng sử dụng chất cấm, chất phụ gia cấm sử dụng tại chợ truyền thống, các xe bán hàng rong thực phẩm, cụ thể như mì sợi vàng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Điều đáng nói, thời gian qua lực lượng chức năng liên tục phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vị phạm nhưng tình trạng sử dụng hàn the trong sản phẩm thực phẩm vẫn tái diễn.

Theo báo cáo kết quảcông tác phối hợp chống buôn lậu, gian lận thương mại vàhàng giảnăm 2024 của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, việc sử dụng các phụ gia thực phẩm không thuộc danh mục cho phép của Bộ Y tế vẫn còn xảy ra khá nhiều, như sử dụng hàn the, phẩm màu, formol, chất vàng Ô trong chế biến giò chả, bánh cuốn, bánh, kẹo, mì… Trong khi đó, kết quả kiểm tra độc lập của ngành y tế tỉnh năm qua cho thấy qua kiểm tra, xét nghiệm 25 trường hợp đã phát hiện và xử lý 15 trường hợp sử dụng hàn the, chất phụ gia độc hại trong các loại thực phẩm giò, chả, bánh mì, bánh giò, mì sợi sai quy định; đã xử phạt với số tiền trên 73 triệu đồng.

Theo ghi nhận, không chỉ tại các điểm bán hàng rong, chợ truyền thống mà trên không gian mạng thực phẩm chứa chất phụ gia không rõ nguồn gốc xuất xứ, chưa có chứng nhận chất lượng an toàn thực phẩm… vẫn được bày bán.

Tăng cường tuyên truyền, xử phạt

Nhiều chuyên gia chỉ ra một thực tế, dù nhu cầu về các loại phụ gia thực phẩm trong chế biến, bảo quản, dinh dưỡng… trong nước tăng mạnh, nhưng hiện nay hầu hết mặt hàng này phải nhập khẩu từ nước ngoài. Điều đáng nói, trong số các sản phẩm nhập khẩu, có nhiều sản phẩm nhập lậu. Việc nhập lậu làm cho thị trường trong nước xuất hiện hàng loạt chất phụ gia thực phẩm trôi nổi, không hóa đơn chứng từ, không được kiểm định chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Tiến sĩ Dương Thị Cẩm Nhung, bộ môn công nghệ thực phẩm trường Đại học Thủ Dầu Một, cho biết theo Luật An toàn thực phẩm, phụ gia thực phẩm là chất được chủ định đưa vào thực phẩm trong quá trình sản xuất, có hoặc không có giá trị dinh dưỡng, nhằm giữ hoặc cải thiện đặc tính của thực phẩm. Tuy nhiên, hiện có nhiều trường hợp, cơ sở sản xuất kinh doanh lạm dụng sử dụng phụ gia thực phẩm nhằm tăng độ bắt mắt sản phẩm, cụ thể như giá đỗ ngâm hóa chất giúp tăng trưởng nhanh; nhuộm màu vàng Ô giúp sầu riêng chín đều màu; chất tạo màu tương ớt; tạo độ dai, giòn, trắng cho bún, phở, bánh... Thậm chí, có không ít đối tượng kinh doanh còn lấy hạt bắp rang đen rồi xay, cho thêm màu caramel, hương cà phê, chất tạo đắng, chất tạo độ dính, chất chống mốc, chất chống vón... để tạo ra sản phẩm cà phê hấp dẫn mà không cần có hạt cà phê...

Theo Tiến sĩ Dương Thị Cẩm Nhung, việc sử dụng phụ gia thực phẩm không đúng liều lượng, không đúng chủng loại sẽ gây tác hại lâu dài đối với sức khỏe người tiêu dùng. Việc sử dụng phụ gia thực phẩm trong sản xuất, chế biến thực phẩm cần phải tuân thủ các nguyên tắc, sử dụng đúng loại phụ gia thực phẩm trong danh mục, đúng đối tượng, đúng hàm lượng theo quy định của Bộ Y tế. Tuy vậy, dù luật pháp có chế tài nhưng đạo đức kinh doanh vẫn là vấn đề rất quan trọng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Trên thực tế, người tiêu dùng không thể biết được thực phẩm mình sử dụng có hóa chất độc hại hay không, bởi hầu hết các chất độc hại thường phải qua các test kiểm tra nhanh hoặc phải làm một số xét nghiệm hóa sinh mới phát hiện được. Bà Lê Thị Thanh Thúy, ở phường Phú Thọ, TP.Thủ Dầu Một, cho rằng cấp có thẩm quyền cần ban hành quy chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm cao hơn, đồng thời tăng mức chế tài, xử phạt để răn đe đối tượng sản xuất, kinh doanh thực phẩm phi pháp.

 THANH HỒNG