Sức ép tăng giá đến từ nhiều phía

Từ đầu tháng 10 đến nay, có hàng trăm mặt hàng tiêu dùng tăng giá từ 3% đến hơn 10% so với tháng trước, theo thống kê từ các siêu thị. Còn so với các tháng quý 1 năm nay, một số mặt hàng trong nhóm lương thực, thực phẩm tăng tới hơn 40%.

  Chi phí đầu vào và biến động nguồn cung là nguyên nhân chính tác động lên giá cả hàng hoá.

Giá lương thực, thực phẩm tiếp tục nóng trong suốt hai tuần đầu tháng 10. Theo ghi nhận sáng 14.10, giá gạo đồng loạt tăng 200 – 400 đồng/kg tuỳ loại so với hồi đầu tháng. Như vậy, nếu so với vụ đông xuân (tháng 3, tháng 4.2010), gạo bán lẻ đã tăng khoảng 4.000 – 5.000 đồng/kg, từ khoảng 10.500 đồng/kg lên 14.500 đồng/kg. Giá xuất khẩu tăng, trong khi nguồn cung nội địa các tháng cuối năm tiếp tục cạn dần (hết vụ) là nguyên nhân đẩy giá gạo.

Không chỉ lương thực, các loại rau củ quả tươi, thuỷ hải sản, thịt heo cũng đang tăng khá mạnh. Bà Nguyễn Thị Hoè, khách đi chợ Vườn Chuối (quận 3) vào sáng 14.10 chọn mua hai vỉ trứng gia cầm, một con cá điêu hồng 650g, nửa ký cà chua, một bó rau cải và một ít gia vị tốn xấp xỉ 100.000 đồng. Số thực phẩm sử dụng trong ngày này, bà Hoè nhẩm tính, những tháng hồi đầu năm, chỉ phải bỏ ra tối đa 70.000 đồng là có thể mua được.

Bà Phạm Thị Huân, giám đốc công ty Ba Huân cho biết giá trứng tăng 200 – 300 đồng/quả so với trước do chi phí đầu vào từ nguyên liệu thức ăn tăng. Tương tự, mặt hàng thịt heo sau nhiều tháng sụt giảm thì qua tháng 10 này, giá bán lẻ cũng tăng 5.000 – 10.000 đồng/kg, lên 65.000 – 70.000 đồng/kg. Giá nguyên liệu thức ăn, như phân tích của bà Huân, đã tăng ít nhất 20% do giá nhập khẩu tăng và tác động từ lần điều chỉnh tỷ giá mới đây. Tới 70% giá thành chăn nuôi heo, gia cầm, thuỷ sản nước ngọt phụ thuộc vào thức ăn, nên khi mặt hàng này “nhảy” giá, lập tức tác động đến sản phẩm đầu ra. Trong các tháng tới, do nguồn thịt heo cạn dần (người chăn nuôi bán chạy dịch tai xanh) dự báo giá thịt heo còn biến động.

Còn theo ông Nguyễn Đăng Phú, phó giám đốc chợ Bình Điền, giá bán lẻ tại các chợ tăng do phải thuê xe tải nhỏ chở hàng, khiến chi phí mỗi chuyến tăng thêm 30.000 – 50.000 đồng, sức mua lại giảm, cộng thêm áp lực chi tiêu đời sống của tiểu thương, khiến họ phải tăng giá bán mới đủ lãi để trang trải hàng ngày.

Tăng giá theo nhu cầu cuối năm?

Đại diện một số siêu thị cũng nhận định, sức nóng tăng giá các mặt hàng hiện nay chỉ là khởi đầu cho đợt tăng giá, theo quy luật thường diễn ra vào đầu quý 4 hàng năm. Bà Nguyễn Phương Thảo, giám đốc siêu thị Maximark thống kê có gần 500 mặt hàng thuộc các nhóm mỹ phẩm, thực phẩm, chất tẩy rửa… áp dụng giá mới trong tháng 10.2010 này. “Một lít dầu ăn tăng 1.200 đồng so với các tháng quý 3. Nguyên nhân là nguyên liệu đầu vào phải nhập khẩu hoàn toàn và bị đội lên bởi giá đôla và giá nhập khẩu tăng”, đại diện một doanh nghiệp cung cấp dầu ăn cho hệ thống siêu thị lý giải. Thực tế, doanh nghiệp đã phải mua đôla trên thị trường tự do 19.850 đồng/USD. Lúc đó, sức ép tăng giá lên các sản phẩm sử dụng nguyên liệu nhập khẩu là rất khó tránh khỏi.

Cùng với nguồn cung biến động, chi phí đầu vào tăng, thì áp lực tăng giá được các nhà kinh doanh dự báo cũng sẽ đến từ sức mua tăng lên vào các tháng cao điểm mua sắm cuối năm.

Thủ tướng chỉ thị bình ổn thị trường những tháng cuối năm

Thủ tướng Chính phủ vừa có chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường thực hiện các biện pháp bình ổn giá cả, thị trường những tháng cuối năm 2010.

Trong đó, bộ Công thương rà soát lại năng lực sản xuất, hệ thống cung ứng để có phương án cụ thể bảo đảm cân đối cung, cầu các loại hàng hoá, dịch vụ thiết yếu phục vụ sản xuất, tiêu dùng từ nay đến hết năm 2010, quý 1/2011 và nhu cầu hàng hoá phục vụ tết Nguyên đán Tân Mão 2011.

Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu để có chính sách, cơ chế phù hợp cho phép các ngân hàng thương mại có thể rút nhanh tiền ra khỏi lưu thông để giảm bớt áp lực tăng giá, nhất là vào dịp cuối năm khi khối lượng thanh toán các công trình dự án được thực hiện với mật độ cao vào dịp lễ, tết khi lượng tiền thưởng, tiền lương được chi trả với khối lượng lớn.