Suy giảm trí tuệ

Già hóa dân số là hiện tượng mang tính toàn cầu. Đặc biệt ở Việt Nam, già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Cũng chính do già hóa dân số nên mô hình bệnh tật cũng thay đổi, với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh mạn tính, bệnh thoái hóa, trong đó có hội chứng suy giảm trí tuệ.

Biểu hiện lâm sàng của suy giảm trí tuệ thường gặp:

Giảm trí nhớ: Bao gồm giảm khả năng học tập và lưu giữ thông tin mới, giảm khả năng lấy lại thông tin, giảm nhớ về sự kiện cá nhân. Giảm ngôn ngữ: Không nhớ được danh sách từ, khó khăn khi tìm từ, giảm nói lưu loát từ, không nói được những câu phức tạp. Giảm thị giác không gian: Giảm nhận biết hình ảnh (không nhận ra khuôn mặt người quen), giảm khả năng định hướng không gian (lạc ở những nơi quen thuộc…). Giảm chức năng điều hành: Bao gồm giảm khả năng lên kế hoạch, dự đoán, liên hệ, tiếp nhận và xử lý nhiều thông tin để đưa ra quyết định. Giảm chức năng điều hành thường là biểu hiện đầu tiên được ghi nhận ở những người thông minh, có học vấn cao…

Các rối loạn về hành vi: Thay đổi nhân cách (thờ ơ, cách ly xã hội, mất kiềm chế, kích động về lời nói, hành động…); trầm cảm; có biểu hiện tâm thần (hoang tưởng, rối loạn về tiếp nhận); rối loạn giấc ngủ (mất ngủ, thích đi lang thang…).

Biện pháp điều trị:

Điều trị bằng thuốc nhằm làm chậm lại sự tiến triển của bệnh. Tuy nhiên, tùy từng trường hợp và thể bệnh cụ thể mà bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.

Điều trị các rối loạn về hành vi:

Điều trị trầm cảm: Phát hiện những hoạt động ưa thích của người bệnh (hát những bài hát cũ, thú nuôi), tăng cường nhận thức. Điều trị tình trạng kích động bạo lực: Xác định yếu tố khởi phát nếu được, tối ưu hóa giao tiếp với người bệnh, thay đổi môi trường sống, kết hợp với việc dùng thuốc nhằm vào các nguyên nhân gây bệnh. Điều trị mất ngủ: Tránh sử dụng các chất kích thích như trà, cà phê…

Hiện nay, suy giảm trí tuệ chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến những tổn hại nghiêm trọng rất khó phục hồi cho người bệnh. Chính vì vậy, ngay khi có vấn đề về trí nhớ, người bệnh cần đi khám để có biện pháp điều trị, cải thiện trí nhớ phù hợp, kịp thời nhằm phòng tránh những tổn hại cho sức khỏe về sau.

DS.NGUYỄN THỊ GIANG NHUNG (Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe tỉnh)