Thực hiện tinh thần Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa II) tháng 1-1959, quân và dân toàn miền Nam đã tiến hành cuộc đồng khởi năm 1960... Tại Thủ Dầu Một, sau một thời gian chuẩn bị, ngày 25-2-1960 được chọn làm ngày đồng khởi chung trong toàn tỉnh và 3 xã An Điền, An Tây, Phú An thuộc huyện Bến Cát được chọn làm điểm chỉ đạo của tỉnh. Trong khi điểm chỉ đạo của tỉnh đã sẵn sàng cho đồng khởi vào ngày 25-2-1960, thì ngày 24-2- 1960, xã Thới Hòa (điểm chỉ đạo của huyện Bến Cát), quần chúng nổi dậy giành thắng lợi đã “châm ngòi” cho phong trào đồng khởi trong toàn tỉnh năm 1960... Trong đợt hai, Tỉnh ủy chỉ đạo cho những nơi đã giành được quyền làm chủ phải nhanh chóng xây dựng lực lượng để bảo vệ; vận động nhân dân lập hàng rào chiến đấu nhằm ngăn chặn địch càn quét lấn chiếm lại.
Ngày 10-11-1960, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một có cuộc họp mở rộng tại rừng Bàn Rô, xã Thanh Tuyền để tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 15 của Trung ương. Ngày thứ hai của cuộc họp (ngày 10-11-1960), nghe tin Diệm bị đảo chính, Tỉnh ủy chủ trương ngưng họp các huyện, thị và các đơn vị về lo chỉ đạo đơn vị đấu tranh chính trị trực diện. Tỉnh ủy đề ra khẩu hiệu đấu tranh là: Đòi trả con em về gia đình, đòi không bắt thanh niên đi lính, đòi thực hiện hòa bình. Tỉnh ủy chủ trương lấy huyện Bến Cát làm trọng điểm, toàn tỉnh lấy ngày 14-11-1960 làm ngày đấu tranh thống nhất cả tỉnh.
Tại Bến Cát, điểm chỉ đạo của tỉnh, ngày 14-11-1960, gần 3.000 quần chúng của các xã trong huyện kéo về thị trấn Bến Cát đấu tranh nhưng tất cả các cánh, các hướng đều bị chặn lại và bị địch đàn áp. Cuộc đấu tranh của nhân dân Bến Cát và các địa phương của tỉnh trong ngày 14-11-1960 không thu được thắng lợi (do địch đã phòng ngừa chuẩn bị đối phó với ta), nhưng tinh thần cách mạng của quần chúng tham gia đấu tranh cho thấy khả năng và sức mạnh to lớn của quần chúng khi được Đảng phát động và tổ chức. Qua ba đợt thực hiện đồng khởi, kết hợp chặt chẽ thế tiến công quân sự với phong trào nổi dậy của nhân dân, quân và dân Thủ Dầu Một đã làm chủ được trên 40 ấp thuộc 25 xã trên 46 xã trong toàn tỉnh và 10 làng công nhân trong tổng số 22 làng công nhân ở đồn điền cao su Dầu Tiếng. Có làng, xã ta làm chủ hoàn toàn và xây dựng được chính quyền tự quản. Trong những ngày đồng khởi ta diệt hơn 100 tên ác ôn; giải tán nhiều ban tề xã, tề ấp; bứt rút, bứt hàng và tiêu diệt nhiều đồn bót, thu trên 300 súng các loại.
Xem thêm bình luận