Việc nông dân sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trên cây trồng đang diễn ra một cách tràn lan, chắc chắn đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe của cộng đồng.
Vô tư phun xịt
Tình trạng nông dân sử dụng vô tội vạ các loại thuốc BVTV đang diễn ra khá phổ biến tại các vùng nông thôn của Bình Dương. Tình trạng này không riêng các loại cây trồng lâu năm như cao su, điều, tiêu mà còn phổ biến trên các loại cây nhạy cảm với sức khỏe con người như hoa màu, lúa. Nhiều nông dân vô tư phun xịt các loại thuốc BVTV mà không biết nguồn gốc cũng như tác dụng thực sự của các loại thuốc này là như thế nào. Có những trường hợp không đến mức cần thiết phải sử dụng thuốc nhưng nông dân vẫn cứ phun xịt.
Người nông dân chỉ nên phun xịt thuốc BVTV khi thực chất cần thiếtTrong sản xuất nông nghiệp hiện nay, người nông dân chỉ chú
ý đến việc sử dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh nhanh chóng mà ít chú ý đến
việc sử dụng các biện pháp tổng hợp khác. Lâu dần điều này đã trở thành thói
quen trong nông dân và mỗi khi đến mùa vụ là họ lại nghĩ ngay đến việc sử dụng
thuốc BVTV. Những kiểu phun xịt như thế sẽ dẫn đến những hệ quả khó lường.
Trước hết là sức khỏe của những người trực tiếp phun xịt sẽ bị ảnh hưởng. Quan
sát quá trình phun xịt của nhiều nông dân có thể thấy đa số không trang bị các
dụng cụ phòng độc hoặc trang bị rất sơ sài. Ngoài ra khi thuốc BVTV được sử
dụng với liều lượng lớn và trong thời gian dài có thể sẽ gây ra tình trạng ô
nhiễm, có thể hủy diệt môi trường sống của các loại sinh vật khác và từ đó gây
ra sự mất cân bằng sinh thái. Kiểu phun xịt tràn lan sẽ làm ảnh hưởng lớn đến
sự sống của các loại côn trùng và nhện có lợi. Ngoài ra khi phun xịt thuốc BVTV
trong một thời gian dài sẽ gây ra tình trạng lờn thuốc trên một số loài sâu và
sẽ dẫn đến tình trạng không thể tiêu diệt được chúng trong thời điểm cần thiết.
Hơn nữa, các nguồn thuốc trừ sâu này nhiễm vào các loài sinh vật sẽ theo dây chuyền thức ăn vào cơ thể của con
người. Nông sản được sử dụng quá nhiều thuốc BVTV cũng bị ô nhiễm và để lại dư
lượng thuốc, con người ăn vào sẽ bị ngộ độc cấp tính hoặc tích lũy lại trong cơ
thể làm ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Những tác hại gây ra bởi thuốc BVTV đã nhìn thấy, nhưng lại ít được quan tâm. Ông Sáu - ngụ tại xã Bạch Đằng, huyện Tân Uyên cho biết: “Tôi thường phun xịt thuốc trừ sâu khi lúa làm đòng, nếu không phun xịt thì lúa bị giảm năng suất. Tôi sử dụng thuốc trừ sâu đã lâu mà có thấy ảnh hưởng gì đến sức khỏe đâu”. Ông Sáu cũng như nhiều nông dân khác không có nhiều thông tin về các loại thuốc mình đang sử dụng cũng như các tác hại của nó đến sức khỏe. Cách phun xịt, pha chế liều lượng thuốc đôi khi cũng dựa trên kinh nghiệm chứ ít khi theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Điều này được chứng minh cụ thể bằng việc nhiều người trồng cao su trên địa bàn tỉnh vô tư phun xịt các loại thuốc phòng trừ nấm Corynespora gây bệnh rụng lá thời gian qua. Họ cứ phun xịt mà nhiều khi không biết được rằng vườn cây nhà mình thực sự có bị nhiễm loại nấm này hay không và nhiễm ở mức độ nào cũng như chưa biết chắc tác dụng thực sự của các loại thuốc. Kiểu phun xịt này vừa tốn tiền, tốn thời gian và công sức lại không có hiệu quả.
Để sản xuất thật sự an toàn
Theo báo cáo của các cơ quan chuyên môn, hiện nay cả nước có khoảng 15 - 20 triệu người thường xuyên tiếp xúc với thuốc BVTV và 70% trong số này có triệu chứng ngộ độc. Hơn 35% số người sử dụng thuốc BVTV cả nước không hề đọc nhãn thuốc, 94% số hộ sử dụng thuốc không có hướng dẫn mà dùng theo cảm tính, mua và phun vô tội vạ. Trong tiến trình phát triển, Bình Dương đã quy hoạch phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững, an toàn. Để phát triển an toàn và bền vững thì rất cần thay đổi nhận thức, thói quen của nông dân trong việc sử dụng các loại thuốc BVTV. Song song đó cần quản lý chặt các đại lý buôn bán thuốc BVTV nhỏ, lẻ để có thể hạn chế được tình trạng sử dụng thuốc tràn lan. Nếu quản lý được cả phần gốc và ngọn như vậy thì mới bảo đảm cho ngành nông nghiệp tỉnh nhà thực sự an toàn, môi trường nông nghiệp và sức khỏe của chính những người nông dân được bảo đảm. Nông sản tỉnh nhà muốn hướng ra thị trường nước ngoài thì rất cần chú ý các tiêu chuẩn về dư lượng thuốc BVTV theo quy định, các cơ quan chuyên môn cần hướng dẫn kỹ càng cho nông dân.
Thuốc BVTV có thể gây ra nhiều mối nguy hại, do đó không thể lạm dụng. Muốn bảo vệ cây trồng, hạn chế thiệt hại do sâu rầy gây ra, bà con nông dân cần áp dụng các biện pháp tổng hợp khác. Cần xem thuốc BVTV như là một phương tiện bất đắc dĩ mới dùng đến khi thật sự cần thiết. Và khi sử dụng phải tuân thủ các nguyên tắc quy định để bảo đảm cho sức khỏe cá nhân cũng như đạt được hiệu quả phòng trị cao nhất.
ĐÀ BÌNH
Xem thêm bình luận