Việt Nam vẫn là địa chỉ đầu tư hấp dẫn

Báo cáo cập nhật kinh tế Việt Nam, một trong những báo cáo bán thường niên quan trọng của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa được công bố đã cho thấy, tình hình kinh tế vĩ mô Việt Nam đang cải thiện và bước vào năm thứ ba với mức độ ổn định tương đối. Báo cáo cũng cho biết, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá Việt Nam là địa chỉ đầu tư hấp dẫn ở khu vực ASEAN…

Ổn định

Báo cáo cho biết, môi trường kinh tế vĩ mô của Việt Nam hiện vẫn tương đối ổn định. Lạm phát ở mức vừa phải với 6,7% trong tháng 6-2013. Tỷ giá khá ổn định trong thời gian dài, tỷ giá giao dịch trung bình của ngân hàng thương mại chỉ tăng khoảng 1,6% trong vòng 12 tháng qua. Dự trữ ngoại hối được cải thiện từ mức 2,2 tháng nhập khẩu (quý I-2012) lên mức khoảng 2,8 tháng nhập khẩu (quý I-2013). Mức độ rủi ro tín dụng quốc gia được cải thiện, tỷ lệ rủi ro hoán đối tín dụng (CDS) giảm từ mức 350 điểm cơ bản (tháng 6-2012) xuống khoảng 250 điểm cơ bản (tháng 6-2013).

Sản xuất giày xuất khẩu tại Thái Bình Shoes Group, một trong những doanh nghiệp xuất khẩu mạnh của Bình Dương

Bên cạnh đó, cũng theo WB, cán cân đối ngoại được cải thiện. Xuất khẩu (XK) tăng ở mức cao nhờ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng kim ngạch XK ước tính tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 66% tổng kim ngạch XK của Việt Nam và tăng gần 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Cơ cấu hàng XK đa dạng hơn, tăng tỷ trọng hàng XK công nghệ cao. XK điện thoại và linh kiện trở thành mặt hàng có giá trị lớn nhất (9,9 tỷ USD) và vượt qua các mặt hàng truyền thống của Việt Nam như dầu thô, may mặc, giày dép… Điện thoại, điện tử, máy tính và linh kiện chiếm gần 1/5 tổng kim ngạch XK của Việt Nam…

Tuy nhiên, bản báo cáo chỉ ra rằng, đầu tư trực tiếp nước ngoài đang có dấu hiệu chững lại, giảm từ 11,8% GDP (năm 2008) xuống khoảng 7,7% GDP trong 6 tháng đầu năm 2013. Mức cạnh tranh mạnh hơn của các nước trong khu vực trong việc thu hút đầu tư nước ngoài (Thái Lan, Indonesia) và các đối thủ tiềm năng mới (Myanmar). Mặc dù vậy, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá Việt Nam là địa chỉ đầu tư hấp dẫn trong tương lai ở khu vực ASEAN (theo Điều tra Triển vọng kinh doanh ASEAN của Hiệp hội Kinh doanh Singapore và AmCham).

Và thách thức

WB chỉ ra một thách thức không nhỏ đối với kinh tế Việt Nam hiện nay, đó là sự tăng trưởng chậm kéo dài nhất kể từ khi tiến hành công cuộc cải cách kinh tế cuối những năm 80 thế kỷ trước. Tăng trưởng GDP tăng 5,25% trong năm 2012 (theo giá so sánh 2010), mức thấp nhất kể từ năm 1998. Từ năm 2010 đến 2013, Việt Nam tăng trưởng chậm hơn Indonesia và Philippines và đây là lần đầu tiên trong hai thập kỷ vừa qua. Tỷ lệ đầu tư giảm, chỉ số mua hàng của nhà quản trị (PMI) giảm và bán lẻ tăng chậm. Tổng đầu tư giảm còn 29,6% GDP trong quý I-2013 từ 38,5% năm 2010. PMI vẫn nằm dưới mức 50 cho phần lớn năm 2012 và 2013 (PMI dưới ngưỡng 50 biểu thị sản xuất giảm sút). Tăng trưởng bán lẻ và dịch vụ (tính giá trị danh nghĩa) đã giảm từ 24% năm 2011 xuống 16% năm 2012 và còn 11,9% trong nửa đầu năm 2013…

Bên cạnh đó, tình hình ngân sách Nhà nước không thuận lợi. Tăng trưởng kinh tế chậm và khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, kết hợp với tăng chi cho hỗ trợ doanh nghiệp, hồi phục kinh tế đã làm giảm mức thu ngân sách theo kế hoạch. Nợ nước ngoài vẫn bền vững vì thặng dư cán cân vãng lai ở mức cao, nhưng nợ trong nước đang gia tăng. Cải cách cơ cấu chậm do quá trình mới bắt đầu nhưng chưa được thực hiện quyết liệt. Khu vực tài chính - ngân hàng vẫn còn mong manh tuy những rủi ro hệ thống đã có phần được cải thiện. WB khuyến nghị, tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ thận trọng của NHNN sẽ góp phần ngăn ngừa và giảm thiểu tổn thương của khu vực này. Việc thành lập Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC) là bước đi cụ thể của Chính phủ trong việc xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, xử lý nợ xấu đòi hỏi cách tiếp cận tích cực và dài hạn. Tiến độ cải cách và cơ cấu lại DNNN vẫn hết sức chậm chạp sau 2 năm kể từ ngày Chính phủ phê duyệt chủ trương và lộ trình cải cách. Hiện tại các cơ quan hữu quan mới đang triển khai xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý nhằm thiết lập một khuôn khổ tổng hợp để quản lý và điều hành các DNNN. Quá trình cải cách DNNN khó có thể thành công nếu không có một cơ chế điều phối liên ngành hữu hiệu và tăng cường tính minh bạch.

Theo WB, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam ước tính ở mức 5,3% trong năm 2013 và khoảng 5,4% vào năm 2014. Lạm phát dự kiến ở mức 8,2% vào thời điểm cuối năm 2013. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế chậm lại có thể tạo sức ép tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ và tài khóa từ đó sẽ tạo áp lực lạm phát và làm xói mòn các thành quả của ổn định kinh tế vĩ mô.

THÀNH SƠN