“Các em chẳng có gì đặc biệt”!

Đó là lời phát biểu của một ông giáo nhân ngày tốt nghiệp ở một trường phổ thông trung học ở tận xứ Mỹ xa xôi. Bài phát biểu của ông giáo không thích những lời phỉnh nịnh này nhanh chóng trở thành “một sự kiện” gây chấn động nền giáo dục Mỹ và trong thời đại của thế giới phẳng, “sức nóng” của bài phát biểu có một không hai này đã lan tỏa ra khắp toàn cầu. Hầu hết các tờ báo, các hãng thông tấn lớn đều nhanh chóng chuyển tải toàn bộ nội dung “gây sốc” của bài phát biểu này và ngay lập tức thu hút sự quan tâm rầm rộ của đông đảo độc giả.

“Các em chẳng có gì đặc biệt... chẳng có gì là phi thường... các em đã được hầu hạ tận miệng, nâng niu mỗi ngày, được nuông chiều, được bảo bọc, người lớn cho các em ăn, lau miệng cho các em, các em được phỉnh phờ, dỗ ngon, dỗ ngọt... được người lớn ngợi khen lên tận trời xanh...”. Sau những liệt kê về những cái “được” như vừa nêu, vị giáo viên thẳng tính này “chốt” một câu còn hơn cả một gáo nước lạnh: “...Đừng lầm tưởng rằng các em là đặc biệt. Không có chuyện đó đâu nhé”. Bài phát biểu dài và cái cốt của câu chuyện đó là vị giáo viên này muốn gửi đến các em học sinh yêu quý của ông rằng, hãy nhìn rõ bản thân mình một cách trung thực nhất, mà nói nguyên văn như lời ông giáo này là “sự quan tâm thái quá của người lớn đã làm cho cái tôi của bọn trẻ phình to. Đưa chúng vào đời với cái tôi quá lớn chẳng khác nào làm hại chúng”.

Có lẽ với những lời phát biểu như vừa nêu hẳn nhiên sẽ không nhận được sự đồng tình của những ai chuộng những lời nói ngọt, chuộng “bệnh thành tích”. Nhưng theo người viết thì đó là những lời nói thật rất cần thiết cho bất cứ một nền giáo dục nào, đặc biệt là cần thiết cho lứa tuổi học trò. Hãy nói với các em những lời thật nhất để “kiềm hãm” bớt cái tôi háo thắng của tuổi trẻ, hãy cho các em những lời nhận xét thật nhất, nhìn nhận đúng khả năng của bản thân để phấn đấu hết mình nhằm tạo dựng một cuộc sống tốt đẹp sau này.

Liên tưởng từ bài phát biểu này đến nền giáo dục Việt Nam hiện tại, có lẽ cần phải có nhiều hơn những lời nói thật như vậy. Đời sống kinh tế phát triển mạnh, thế hệ con em chúng ta hôm nay được quan tâm chăm sóc chu đáo mọi mặt. Hẳn nhiên đó là điều tốt, nhưng trong một chừng mực nào đó, trong một bộ phận không ít phụ huynh cứ mặc nhiên cho rằng con mình là số một, làm mọi cách để là số một, kể cả những hành động rất phi giáo dục. “Hãy đứng dậy, bước ra bên ngoài, tự mình khám phá, tìm kiếm... niềm vui ngọt ngào nhất trong cuộc sống chỉ đến khi các em nhận ra rằng mình không có gì là đặc biệt” - những lời phát biểu của ông giáo này còn hơn cả một bài học về đạo đức làm người. Hãy đứng dậy, bước ra khỏi vỏ bọc “nhung lụa” mà người lớn vì một lý do nào đó đã khoác lên mình, có như vậy các em mới khôn lớn, trưởng thành. Học sinh, ở đất nước nào cũng cần thiết phải có những lời răn dạy vậy.

TRIỆU PHONG