Chỉ vì cái... hộ khẩu!

Quyết định 548/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là chủ trương đúng đắn nhằm hạn chế các phương tiện thô sơ lưu thông trên các tuyến đường, đồng thời giúp người nghèo hành nghề bằng các phương tiện thô sơ có điều kiện chuyển đổi nghề, chuyển đổi phương tiện làm ăn. Quyết định nói trên tuy đã có hiệu lực, nhưng đến nay nhiều người nghèo hành nghề bằng các phương tiện như xe công nông, xe lôi máy, xe cơ giới ba bánh... vẫn chưa được hỗ trợ để chuyển đổi nghề, chưa được xét vay vốn ưu đãi để chuyển đổi phương tiện. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này hầu hết đều có liên quan đến cái...hộ khẩu!

Theo thống kê của Sở Giao thông - Vận tải, toàn tỉnh có khoảng 5.000 phương tiện bị đình chỉ theo Quyết định 548/QĐ-TTg, trong đó có rất nhiều phương tiện là của lao động nhập cư. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, vay vốn ưu đãi chuyển đổi phương tiện quy định phải có hộ khẩu tại địa phương. Chính vì quy định này mà nhiều người từ các địa phương khác đến Bình Dương hành nghề bằng các phương tiện nói trên bị đẩy ra ngoài cuộc. Không được hỗ trợ chuyển đổi nghề, không được vay vốn ưu đãi chuyển đổi phương tiện, những người nghèo nhập cư hành nghề bằng các phương tiện nói trên đành đánh liều theo kiểu tới đâu hay tới đó! Bởi nếu họ không đưa phương tiện ra đường để hành nghề, đồng nghĩa với việc không có gạo đổ vô nồi, nên chuyện đánh liều vi phạm quyết định của Thủ tướng Chính phủ là điều dễ hiểu.

Liên quan đến cái hộ khẩu, không riêng người nhập cư mà nhiều người dân tại địa phương cũng bị hành “lên bờ xuống ruộng”! Không ít trường hợp khi đến cơ quan công quyền để làm các loại giấy tờ đều bị đề nghị quay về nhà lấy hộ khẩu. Có hộ khẩu thì địa phương mới chứng giấy tờ theo đơn! Đó là chưa kể có trường hợp vì lý do nào đó bị mất cả chứng minh nhân dân (CMND) và hộ khẩu, nhưng khi đi làm CMND, phía công an đòi phải có hộ khẩu, quay sang cơ quan chuyên môn xin làm lại hộ khẩu thì bị buộc phải xuất trình CMND! Xa hơn, vào những năm 90 của thế kỷ trước, khi công việc còn ít, người lao động muốn có việc làm điều kiện đầu tiên là phải có hộ khẩu. Chỉ vì cái hộ khẩu mà đã có không ít trường hợp tốt nghiệp đại học phải đầu quân làm việc trái ngành nghề vì không xin được việc làm theo chuyên môn. Một số trường hợp khác thì hợp thức hóa bằng cách chọn sống chung với đối tác không yêu thương nhưng hội đủ điều kiện để xin việc làm, bỏ qua mối tình đẹp để rồi hối tiếc cả một đời!

Chuyện về cái hộ khẩu cũng đã được bàn bạc nhiều trong những lần cải cách thủ tục hành chính và có lần được đưa lên bàn nghị sự của Quốc hội, nhưng đến nay mọi chuyện vẫn chưa ngã ngũ và người dân vẫn tiếp tục bị “hành” bởi cái hộ khẩu! Người ta cũng đã nói nhiều về việc không cần sổ hộ khẩu mà chỉ cần một tấm thẻ cư trú, bởi đã là người Việt Nam thì chuyện chọn nơi sinh sống là quyền của người dân, ấy vậy nhưng xem ra vẫn còn quá khó!