Báo cáo thường niên về Doanh nghiệp (DN) Việt Nam 2014 vừa được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố với chủ đề “Phát triển DN trong kinh doanh nông nghiệp” cho thấy lĩnh vực này đóng góp tới 18,12% GDP cả nước năm 2014, nhưng điều đáng buồn là dù có nhiều chính sách khuyến khích DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nhưng hiện chỉ có khoảng 1% DN ở Việt Nam tham gia đầu tư. Và tính trong giai đoạn 2007-2013, tỷ trọng DN trong nông, lâm, thủy sản giảm từ 1,6% xuống còn 1%.
Con số của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thống kê cũng không mấy khả quan. Cả nước hiện có 33.000 DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong đó có 90% DN có số vốn dưới 10 tỷ đồng. Đầu tư của DN dành cho đổi mới và nghiên cứu khoa học công nghệ chiếm tỷ lệ nhỏ. Bên cạnh đó, trong số 350 DN có tiềm năng phát triển thành DN khoa học công nghệ, chỉ có 28 DN (chiếm 8%) hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Mặt khác, trình độ khoa học nông nghiệp trong nhiều lĩnh vực của nước ta còn thấp và chậm phát triển, có khoảng cách xa so với thế giới và khu vực, chưa đáp ứng được yêu cầu. Các công trình nghiên cứu cơ bản có chất lượng thấp, số lượng công bố quốc tế của Việt Nam không bằng 1/3 của Thái Lan, 1/4 của Malaysia và 1/6 Singapore.
Với định hướng phát triển nền nông nghiệp của Việt Nam theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng, đẩy mạnh xuất khẩu... thì vai trò của DN trong kinh doanh nông nghiệp là hết sức quan trọng. Tuy nhiên, việc liên kết giữa nông dân và DN hiện còn mờ nhạt, thiếu tính bền vững. Ở nước ta, sự liên kết giữa các DN có đặc thù là phân mảng giữa các khâu, làm cho giá trị thu lại không cao. Ngành chăn nuôi là một ví dụ về việc bị phân mảng trong chuỗi cung ứng. Đơn cử, ở khu vực miền Đông Nam bộ có nhiều DN chế biến, nhưng khai thác và nuôi trồng cung cấp nguyên liệu lại ở vùng đồng bằng sông Cửu Long hoặc ở vùng khác. Hay vùng trung du miền núi phía Bắc chăn nuôi lớn nhưng lại ít DN chế biến.
Vì vậy, theo các chuyên gia kinh tế, trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam cần cải cách về thể chế, tái cấu trúc nền kinh tế, tạo đột phá giai đoạn 2 cho ngành nông nghiệp Việt Nam. Trong đó, phải lấy DN làm nòng cốt, chứ không phải là các hộ gia đình nhỏ lẻ. Làm sao để không còn con số 1% nữa mà phải là 10 - 20% DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc cần làm là Nhà nước phải xây dựng cơ chế để DN thấy đầu tư vào nông nghiệp có lợi nhuận và cả nông dân cũng được lợi khi tham gia cùng DN.
NHẬT HUY
Xem thêm bình luận