200.000 ha là diện tích cây mắc ca mà các doanh nghiệp dự kiến triển khai trong vòng 5 năm, từ nay đến năm 2020 tại các tỉnh Tây nguyên. Với ngành nông nghiệp, có thể coi đây là một dự án khá lớn, đặc biệt là với một loại cây trồng mới so với các loại cây trồng truyền thống của Việt Nam.
Hiệu quả cây trồng này ra sao chưa có kiểm chứng cụ thể, có chăng chỉ là những lời đồn đại như “rót mật” vào tai nông dân, vốn đã chịu nhiều thiệt thòi trong quá trình sản xuất. Chính vì vậy, những ngày qua loại cây trồng này đã làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều mà phần nhiều là nỗi lo thường trực!
Những doanh nghiệp, những nhà đầu tư triển khai loại cây trồng này một mực khẳng định đây là loại cây trồng hiệu quả cao, được ví von là loại “cây tỷ phú”! Trong khi đó rất nhiều chuyên gia trong ngành lại đưa ra những băn khoăn, lo lắng cho đầu ra sản phẩm cũng như giá cả “ảo” như trên thị trường Việt Nam hiện tại.
Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT khẳng định chưa biết gì cụ thể về dự án này, bởi các doanh nghiệp chưa tiếp xúc với Cục Trồng trọt. Chính vậy ông đặt vấn đề rằng, đất trồng các loại cây cao su, cà phê, hồ tiêu… tại các tỉnh Tây nguyên đã phủ kín quỹ đất trồng cây nông nghiệp. Muốn có quỹ đất để triển khai dự án cây mắc ca chỉ có cách chặt phá các loại cây trồng truyền thống kia. Cũng theo ông Hòa, nếu điều đó xảy ra là một sự rủi ro khó lường dành cho nông dân!
Trên thực tế đã có nhiều nông dân ở Tây nguyên đã và đang trồng cây mắc ca theo dạng “phong trào”. Trả lời báo chí, họ cho biết trồng loại cây trồng này theo tin đồn rất hiệu quả chứ chưa biết khi thu hoạch sẽ bán cho ai?
Dường như những lo lắng vừa nêu là có cơ sở. Ông Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, một chuyên gia về cây mắc ca khẳng định đây là loại cây không dễ trồng như nhiều người lầm tưởng, đòi hỏi người trồng phải thực sự am hiểu quy trình từ chọn giống, thổ nhưỡng, khí hậu… Ông Châu cũng khẳng định, giá hạt mắc ca trên thị trường Việt Nam hiện tại (300.000 đồng/kg) là giá ảo, bởi giá thế giới chỉ vào khoảng 70.000 đồng/kg.
Với những gì các chuyên gia cảnh báo, quả thực rất đáng lo ngại cho loại cây trồng này nếu mỗi khi được triển khai đại trà và người nông dân trồng theo kiểu phong trào. Bài học “trồng - chặt”, “chặt - trồng” đối với các loại cây trồng trước đây là kinh nghiệm xương máu trong quá trình phát triển sản xuất. Chưa biết đầu ra, chưa nắm vững nhu cầu cũng như chưa biết hiệu quả tới đâu của bất cứ loại cây trồng nào thì không nên vội vàng triển khai ồ ạt. Không cẩn thận, cây mắc ca rất dễ trở thành cây “mắc nợ”!
CẢNH HƯỞNG
Xem thêm bình luận