Chưa bao giờ vấn đề “cát tặc” được quan tâm như hiện nay. Cuối tháng 10, Chính phủ đã tổ chức một cuộc họp trực tuyến về nội dung này. Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trực tiếp chủ trì phiên họp. Mới đây, tại phiên họp lần thứ 9 của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, vấn đề này lại được nhắc đến. Có nghĩa là chuyện “cát tặc” đến nay không chỉ nằm ở những phản ánh, kêu cứu của người dân về tình trạng đất đai bị sạt lở, nước bị thay đổi dòng chảy… mà nó đã ảnh hưởng lớn đến môi trường, đời sống của người dân khiến Chính phủ phải vào cuộc chỉ đạo siết chặt tình trạng khai thác cát, sỏi.
“Cát tặc”, hiểu nôm na là ăn trộm cát. Nhưng trộm thì phải lét lút, đằng này nào ghe máy, nào máy hút, nào sà lan hoạt động rầm rộ trên những con sông như một công trường, người dân biết, chẳng lẽ chính quyền không biết? Nhiều lãnh đạo địa phương cho rằng khi triển khai lực lượng đến thì “bọn cát tặc” tháo chạy nên khó xử lý! Và phần khó lại đẩy về phía người dân. Người dân phải thức đêm thức hôm để canh có “cát tặc” thì báo chính quyền để xử lý. Tại cuộc họp trực tuyến của Chính phủ về vấn đề “cát tặc”, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng Chính phủ đã có nhiều văn bản điều chỉnh về việc khai thác cát sỏi, tuy nhiên tình trạng này vẫn còn diễn biến phức tạp vì các địa phương chưa thực sự quyết liệt, nhất là các địa bàn giáp ranh. Vì vậy phải làm rõ trách nhiệm của chính quyền từ cấp xã đến cấp huyện, cấp tỉnh nếu để xảy ra nạn khai thác cát tràn lan!
Tuy nhiên có một thực tế không thể không nhắc đến là “cát tặc” tỏ ra khá tinh vi, có nhiều thủ đoạn nhằm qua mặt lực lượng chức năng. Như một số đại biểu phản ánh tại phiên họp lần thứ 9 của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai là nhiều doanh nghiệp lấy danh nghĩa nạo vét lòng sông nhưng thực chất là để tận thu cát mang đi bán. Ngoài ra, còn phải kể đến các thủ đoạn như cho người theo dõi lực lượng chức năng, khi phát hiện thì chúng ngưng hoạt động; còn nếu chẳng may bị “tập kích” bất ngờ thì các đối tượng trên ghe sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng, hết đường thì chúng tìm cách đánh chìm ghe trước khi tháo chạy….
Nói như thế không có nghĩa là chúng ta bó tay với vấn nạn “cát tặc”. Khi Chính phủ đã thể hiện quyết tâm với vấn nạn này thì rất cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, mà trước hết là ở cấp cơ sở, nơi có điều kiện nhất trong việc phát hiện, theo dõi, đẩy đuổi “cát tặc”.
Nhu cầu cát, sỏi cho việc xây dựng hiện đang rất lớn, đây là nhu cầu chính đáng, tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu này thì việc khai thác cát phải thực hiện đúng pháp luật tránh ảnh hưởng đến cuộc sống người dân xung quanh.
L.V.CHÂU
Xem thêm bình luận