Hơn 2 năm thực hiện quy định của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm hút thuốc lá ở các địa điểm công cộng, nhưng tại các bến xe, bệnh viện, công viên... nhiều người vẫn thờ ơ với lệnh cấm, vẫn ngang nhiên hút và tỏa khói thuốc lá, làm ảnh hưởng sức khỏe của nhiều người xung quanh. Vậy mà theo báo cáo của Văn phòng phòng chống tác hại thuốc lá Bộ Y tế, cho biết 2 năm, duy nhất chỉ có tỉnh Lào Cai có một báo cáo xử phạt 10 người vi phạm quy định này.
Cũng theo báo cáo của Bộ Y tế, Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ nam giới hút thuốc cao nhất trên thế giới, chiếm tỷ lệ 56%. Các bệnh xu hướng do ảnh hưởng của thuốc lá gia tăng và mỗi năm, ước tính có khoảng 40.000 ca tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Con số này gần gấp 4 lần số ca tử vong vì tai nạn giao thông đường bộ. Ai cũng biết hút thuốc lá có hại cho sức khỏe, ngay cả các nhà sản xuất, kinh doanh thuốc lá cũng cảnh báo như thế, thế nhưng đối với những người hút thuốc lá thì có 1.001 lý do không thể từ bỏ được nó. Trong khi đó, ở các điểm công cộng, thì chẳng có một khẩu hiệu hay thông báo về cấm hút thuốc lá để tuyên truyền, để người hút thuốc nhận thức và tự điều chỉnh việc hút thuốc lá ngay chính bản thân mình.
Vô vàn những nguyên nhân khách quan từ công tác tuyên truyền đến những khó khăn chủ quan của người hút thuốc lá đã làm cho quy định của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm hút thuốc lá ở các địa điểm công cộng khó “thực thi” và khó mang lại hiệu quả. Biết rằng quy định đã có nhưng trên thực tế, cơ quan chức năng đến nay cũng chưa có biện pháp cụ thể phù hợp để xử lý đến nơi đến chốn. Trong khi đó, Quyết định số 1315/QĐ-TTg ngày 21-8-2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá nêu rõ: “Ai cố tình hút thuốc lá tại nơi làm việc và nơi công cộng sẽ bị xử phạt hành chính từ 50.000 - 100.000 đồng”. Tuy nhiên, trong suốt thời gian qua, việc xử phạt về “tội” hút thuốc lá nơi công cộng chưa thực hiện một cách nghiêm túc, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe.
Một tin vui từ kỳ họp Quốc hội vào ngày 21-5 vừa qua, có rất nhiều ý kiến ủng hộ Quốc hội ban hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá. Bởi khi luật được Quốc hội thông qua sẽ là công cụ pháp lý rất quan trọng làm cơ sở cho việc thực thi các chính sách về phòng chống tác hại của thuốc lá có hiệu quả. Phòng chống thuốc lá phải là việc của cả cộng đồng. Tuy nhiên trước mắt, vấn đề đặt ra là bao giờ quy định của Thủ tướng Chính phủ mới đi vào thực tiễn cuộc sống, khi hiện tại, quy định chỉ dừng lại ở văn bản chỉ đạo mà không có sự vận hành đồng bộ của ngành chức năng ở địa phương. Và một khi thiếu sự đồng thuận của xã hội và kém ý thức tự giác của người nghiện thì dù quy định phòng chống tác hại thuốc lá có đúng đắn và cần thiết cỡ nào thì cũng chỉ là hình thức mà thôi.
MAI HUY
Xem thêm bình luận