Sau chuyện nhập siêu!

Giày da và may mặc, hai ngành hàng xuất khẩu khá mạnh của Việt Nam, thu về một lượng ngoại tệ hàng chục tỷ USD, một con số mới nghe qua là vô cùng ấn tượng và đáng mừng. Nhưng theo phân tích của những nhà kinh tế thì số lãi thực lại không đáng là bao nhiêu. Theo tính toán của một doanh nhân chuyên sản xuất hàng may mặc, cứ một sản phẩm xuất đi lợi nhuận mang lại chỉ trong khoảng 4 - 5% chứ không thể nhiều hơn. Cái đáng để cho các doanh nghiệp (DN) may mặc Việt Nam “đau đầu” đó là phải mất tới khoảng 60% chi phí nhập khẩu nguyên phụ liệu để sản xuất. May mặc đã vậy, giày da cũng chung “số phận”. Giải bài toán này theo các chuyên gia đó chính là giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên phụ liệu. Muốn vậy thì không gì khác hơn là đẩy mạnh phát triển công nghiệp phụ trợ trong nước. Biết vậy nhưng sao vẫn chưa chịu làm? Tương tự giày da, may mặc là ngành gỗ. Năm 2010 dự kiến ngành này đạt kim ngạch xuất khẩu 3,1 tỷ USD nhưng thực lãi của khoảng 2.500 DN trong ngành chỉ vào khoảng 150 triệu USD. Nguyên nhân cơ bản vẫn là quá phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu, chiếm tới 80% giá trị. Câu chuyện “nhập siêu” của ngành gỗ có một bài học mà nhiều DN bây giờ mới “thấm”. Tổng giám đốc một DN gỗ kể rằng, cách đây chừng 15 năm, trong khi hầu hết các DN trong nước chủ yếu là sử dụng gỗ tự nhiên để sản xuất thì lại có một DN nước ngoài đến xin lập dự án trồng rừng. Và bây giờ khi các nhà sản xuất trong nước gặp khó nhập khẩu gỗ nguyên liệu thì DN kia ung dung khai thác rừng trồng để xuất khẩu hoặc bán cho chính các DN Việt Nam.

Xung quanh chuyện NS cũng còn nhiều chuyện đáng bàn. Đơn cử, Việt Nam là một nước nông nghiệp nhưng trong danh mục nhập khẩu có quá nhiều sản phẩm nông nghiệp được nhập về, thậm chí đến sản phẩm tăm tre cũng phải nhập! Rồi trong cái tổng số NS có sự “đóng góp” của thói xài sang, thậm chí là chơi ngông của một bộ phận thiểu số trong xã hội. Chỉ mỗi chuyện nhập khẩu xe hơi đã là đáng phải bàn. Một nền kinh tế ở mức nghèo, doanh nhân Việt cũng chỉ mới quẩn quanh trong cái “ao làng”, vậy mà những dòng xe sang trọng bậc nhất thế giới đều được nhập về để sử dụng. Có loại xe trên thế giới chỉ có 4 chiếc được sản xuất ra thì Việt Nam mua 2...

Tất cả những gì mới nêu ra, không NS mới là lạ!

TRIỆU PHONG